Tuinmagazine 2016 - Ontdek het hier of vraag je exemplaar in je dichtstbijzijnde Brico-winkel!
Sluiten

Bomen en struiken snoeien

Snoeien

Planten beschikken over een geïntegreerd reproductiesysteem dat als volgt werkt:
Als men de belangrijkste tak van de plant afsnoeit (waarop de bloemen en zaden zich vormen), ontstaat er een tweede regeneratiesysteem dat de onderste takken van de plant laat openbloeien. Het snoeien van de tak heeft ook invloed op de verdere groeifases van de plant. Dit wordt dan onderverdeeld in verschillende categorieën afhankelijk van de gewenste uitkomst:

  • - De vorm van de plant aanpassen.

  • - De controle van de ontwikkeling en vorming van de plant door het verbeteren van hun gezondheid en kracht.

  • - Bepaal de productiviteit door het verhogen van de vruchtlichamen of bloei.

  • - Verjongen van de plant.

  • Bomen en struiken snoeien

    PDF voorlopig enkel in FR
  •  SNOEIWIJZES

    Snoeien om de groei te verbeteren

    Door te snoeien krijgt de jonge plant de gewenste vorm en evenwicht. Dit kan meerdere jaren duren. Essentieel voor een gelijkmatige groei en harmonieuze takken is het creëren van evenwicht tussen het deel onder de grond, de wortels, en het deel van de plant boven de grond. Dat evenwicht is uiterst belangrijk als er fruit aan de boom groeit. Lichte takken kunnen breken onder het gewicht van te veel fruit, ze moeten zo laag mogelijk hangen om de circulatie van het boomsap, de snoeiwerken en de oogst te vergemakkelijken. Houd rekening met de afstand tussen de takken om zoveel mogelijk licht door te laten.

    Evolutie over meerdere jaren. Stamhoogte minstens 50 cm. 80 à 100 cm afstand tussen elke boom. 

    Snoeien van fruitbomen

    Het snoeien gebeurt wanneer de plant zijn vruchten begint te produceren. Jaarlijks bijsnoeien van de knoppen verbetert de fruitproductie en verlengt aanzienlijk de leeftijd van de boom.

    Verjongingssnoei

    Dit wordt gedaan wanneer de vorst sommige takken beschadigt en aldus de toekomst van de boom in het gedrang brengt.

    Categorieën

    Struiken

    Knip de takken af die elkaar kruisen of tegen elkaar aangroeien om ziektes te vermijden. Om ervoor te zorgen dat de takken mooi naar buiten groeien, snoei dan net boven de knoppen die naar buiten gericht zijn. Als de knoppen per twee bloeien, knip ze dan horizontaal en schuin af bovenaan.

    Snoeistijlen

    Wintergroene struiken

    Deze struiken vereisen weinig snoeiwerk tegenover struiken die hun bladeren verliezen. Knip de stam het eerste jaar na de aanplanting bij om de groei van zijtakken te bevorderen. Verwijder tijdens het onderhoud ook de zwakke of beschadigde takken, of knip lichtjes het hele oppervlak van de struik.

    Struiken met vallende bladeren

    Verwijder telkens het dode, zieke en slechte hout. Knip losjes de oude twijgen die uitgebloeid zijn. Eens de struik volgroeid is, heeft hij maar weinig snoeiwerk meer nodig.

    Bloesemende struiken met vallende bladeren

    Op de aangegroeide vegetatie van vorig seizoen en te snoeien na de bloeitijd. Knip de oude uitgebloeide stukken af net na de bloeseming om de groei van de bloemen het jaar erna te bevorderen.

    Struiken die het hele jaar door bloeien

    Deze struiken snoeit u heel kort aan het begin van de lente om de oude takken terug te vinden waar nieuwe takken opgroeien.

     Snoei struiken die hun bladeren verliezen in de lente of de zomer. Struiken zoals rotsmispel, magnolia, toverhazelaar, esdoorn in struikvorm, en de meeste soorten hortensia’s moeten niet gesnoeid worden (kan permanente beschadiging veroorzaken). Dode takken mogen wel verwijderd worden.

    Fruitbomen

    Een fruitboom produceert fruit gedurende een vijftigtal jaar. Het belangrijkste is hier om meer te focussen op kwaliteit dan op kwantiteit.

    Welke takken moeten gesnoeid worden?

    Knip de grootste takken op 1 of 2 m van de uiteindes af. Verwijder takken die elkaar kruisen of te veel licht doorlaten.

    Waar snoeien?

    Snoei boven een knop die naar buiten gericht is, op die manier zal een nieuwe tak naar buiten groeien.

    Wanneer snoeien?

    Snoei de boom in een rustperiode. Houd ook rekening met de temperatuur. Steenvruchtbomen (kerselaars, pruimelaars) genezen trager, vermijd daarom zoveel mogelijk agressieve weersomstandigheden. Deze bomen worden bijgevolg best gesnoeid in september. Tegen de stam kan u het litteken beschermen met speciale stopverf. Knip de takken altijd schuin af zodat er geen water in de inkeping blijft staan. Bomen met pitvruchten (appel- en perenbomen) mogen ook later in het seizoen gesnoeid worden.

    Coniferen

    Coniferen hoeven niet gesnoeid te worden, behalve de soort die als haag gebruikt wordt en die heel groot kan worden. In sommige gevallen moeten coniferen echter wel gesnoeid worden (gevaarlijke of dode takken, of in contact met hoogspanningskabel). Dit snoeiwerk is delicater om de bomen mooi te houden. Knip nooit de top van de conifeer af. Als ze geen kruin meer hebben moet de tak het dichtst tegen de kruin naar de top gericht worden om de deze te vervangen. Bijsnoeien verloopt volgens dezelfde criteria als andere bomen.

    De uitvoering

     Struiken en fruitbomen snoeien

    Knippen in een hoek van 45°, met een scherpe snoeischaar net boven de knop.

    Schuin snoeien

     

    Bomen opsnoeien en kappen

    1. Kap de binnenste zijtakken zodat er meer licht en lucht aan de boom kan. Snoei eerst in het midden en onderaan en daarna de hogere stukken en aan de buitenkant. Knip ook alle takken die elkaar kruisen.

    2. Snoei takken tot ongeveer 2.5 cm diameter met een takkenschaar. Coupez les branches mesurant jusque 2,5 cm de diamètre avec un coupe branche. Zoek een verdikking van de tak om deze af te knippen boven de knop. Zo stimuleert u de groei van de knop waardoor ook de dichtheid van de boom zal vergroten. Snoei de tak vlakbij de hoofdtak of stam indien u geen vertakkingen meer wil.

    3. Grotere takken moeten in drie fases gesnoeid worden om te verhinderen dat ze afbreken, de boomschors scheuren en een open wonde achterlaten die gevoelig is voor insecten en ziektes. Snoei het grootste deel van de tak met een boomzaag en laat nog een stukje van ongeveer 30 à 50 cm aan de stam.

    4. Maak een tweede snede van onderaan te beginnen aan de oksel van de tak. Zaag net tot in het midden tot vlak aan het dikste gedeelte, de “kraag”.

    5. Snoei de top van de boom als laatste. Probeer niet te dicht tegen de stam te zagen. Hier zijn de snoeiplekken groter en dus kwetsbaarder. De groef moet zich vlak tegen de kraag bevinden. Ondersteun de tak om te vermijden dat hij afscheurt op het einde van de snede.

      

    Advies

    Met Noorse houtteer of helende stopverf behandelt u de grootste snoeiwonden op de bomen of struiken.
    In geval van ijzel wordt het afgeraden om met de bomen te schudden om het ijs eraf te halen. Hierdoor kunnen de takken beschadigd geraken.
    Ontdoe bomen niet van hun last, ook als ze krom staan onder het gewicht van het ijs. Vraag raad aan een professional in geval van twijfel vooraleer u een stuk van de boom snoeit.

     

    Het gereedschap

     Elk soort snoeiwerk vraagt om passend gereedschap. Ook de prijs en de kwaliteit varieert.

    Voor u overgaat tot de aankoop van snoeigereedschap denkt u best na over het gebruiksgemak, het belang en de frequentie van gebruik. Aarzel niet om sommige functies te testen vooraleer u iets aankoopt. Dankzij de verwerking van composiet is het gereedschap lichter.

    De snoeischaar

    Uw tuin heeft matig snoeiwerk nodig en u hebt nog geen gereedschap? Dan is het allerbelangrijkste een snoeischaar. Hier hebt u de keuze uit twee soorten: een snoeischaar met eenzijdig snijdende messen die minder kracht vereisen of eentje met messen die aan twee kanten snijden waardoor u verzorgder kan snoeien, ook op moeilijk begaanbare plaatsen.
    Beide types zijn geschikt voor takken die maximaal 1 à 2 cm dik zijn.
    Wat betreft de handvaten bestaan er verschillende groottes, naargelang de hoogte van de takken. De langste handvaten kunnen met beide handen gehanteerd worden.

    Aambeeldsnoeischaar 
    of eenzijdig snijdend,
     
    met één hand.

    Aambeeldsnoeischaar, 
    of eenzijdig snijdend,

    Met één hand. 
    Enkel voor dood hout.

    Snoeischaar met papegaaienbek 
    of tweezijdig snijdend, met één hand.

    De takkenschaar

    Ambeeldsnoeischaar of eenzijdig snijdend, met twee handvaten.

    Snoeischaar met papegaaienbek of tweesnijdende, gekruiste scharen, met twee handvaten voor een lagere inspanning

    De rupsenschaar, een snoeischaar die bediend wordt met een hefboom en een draad. De kabel maakt de snoeibeweging mogelijk. Vaak met gekruiste scharen. Hiermee kan u zeer hoge takken snoeien met maximaal 3 cm diameter en tot op ongeveer 2,5 m hoogte.

     Bij gebruik van een snoeischaar met gekruiste scharen is het belangrijk om het snijdende lemmet altijd tegen de resterende tak van de plant te plaatsen.  Zo vermijdt u dat u de tak verbrijzeld bij het snoeien. De aambeeldsnoeischaar is daarentegen symmetrisch, waardoor de richting niet uitmaakt. Snijd de takken altijd schuin af voor een optimale bescherming tegen de regen.

    Zagen

    De zaag gebruikt u voor de grotere takken. Deze heeft grotere tanden dan een timmerzaag om te vermijden dat ze vast blijft te zitten in het hout.

    Boomzaag voor de
    grotere snoeiwerken

    Snoeizaag

    De heggenschaar

    Knip met de snoeischaar de scheuten waar het hout nog zacht is.

     Onderhoud van het gereedschap

    Smeer de bewegende onderdelen.
    Maak de messen schoon na gebruik met een in olie gedepte doek. Hebt u net zieke bomen of struiken gesnoeid? Desinfecteer het gereedschap dan met wat bleekmiddel opgelost in water of alcohol om de overdracht van ziektekiemen te voorkomen.
    Gebruik gereedschap dat scherp genoeg is om eenvoudiger, verzorgder en zonder scheuren te snoeien en zodoende de littekenvorming te versnellen. Door het opgestapelde hars van de messen te verwijderen verhoogt u het effect van het desinfecterend middel en wordt het gereedschap weer makkelijker hanteerbaar.

    Advies

    Draag een veiligheidsbril tegen wegvliegende stukken schors. Het is ook aangewezen om altijd beschermende handschoenen te dragen.
    Opgelet, raak nooit een boom of tak aan die in contact staat met een hoogspanningskabel en kom niet dichterbij dan 3,5 m. Verwittig zo snel mogelijk uw elektriciteitsleverancier, zij zullen zullen de bomen snoeien die dichtbij een hoogspanningslijn staan.

     

    Kalender: wanneer welke struiken snoeien?