Tuinmagazine 2016 - Ontdek het hier of vraag je exemplaar in je dichtstbijzijnde Brico-winkel!
Sluiten

Ook u kan klinkers plaatsen

Er zijn tegenwoordig klinkers in beton, klei en zelfs natuursteen. En dat in zoveel kleuren dat iedereen er zijn gading in kan vinden. De plaatsingswijze blijft in alle gevallen dezelfde. Een schriftelijke snelcursus klinkerleggen.

Probeer in de eerste plaats uw fysieke mogelijkheden eerlijk in te schatten. Zelfs voor een een klein terras zal u al vlug heel wat tonnen aan gewicht moeten verzetten: zand, cement, klinkers, boordstenen, trilplaat, betonmolen...

Bereken zo correct mogelijk de hoeveelheid klinkers , zand en cement (of zandcement) die u nodig zal hebben en plaats uw bestelling tijdig, maar ook niet té vroeg. Want hoe langer de materialen buiten liggen, hoe meer riscico u loopt dat ze vochtig worden. Natte cement wordt vlug keihard en onbruikbaar, maar ook met te nat zand kan u niet werken.

Vooraleer u begint, mengt u best de klinkers van verschillende paletten. Er kunnen altijd kleine kleurschakeringen zijn van palet tot palet.

De opbouw van de fundering hangt mede af van het draagvermogen van de grond. Als er voor de bouw van uw huis een grondonderzoek is uitgevoerd, kan u dat precies bepalen. Anders kan het vochtgehalte van de grond u al snel een aanduiding geven. Een echt vochtige bodem is niet voldoende dragend. Bij klei- en leemgronden moet u dus goed uitkijken.

Vorm en Niveau uitzetten

Eventueel tekent u eerst de vorm van het terras (het pad, de oprit...) op papier.

Dan zet u de maten uit op het terrein, bijvoorbeeld met houten paaltjes, die u aan de buitenkant van de toekomstige verharding plaatst. Op die paaltjes wordt de hoogte aangegeven waarop de klinkers geplaatst moeten worden. Verbind die punten met koord.

Om het juiste niveau te bepalen, gebruikt u een waterpasdarm en vertrekt u als basispunt bijvoorbeeld van de hoogte van de deurdorpel of de dorpel van de garage.

Bij kleinere terrassen kan u in plaats van paaltjes gebruik maken van hoopjes (gestabiliseerd) zand, op de vier hoeken, waarop u telkens een klinker plaatst. Met de reilat en een water pas kan u het gewenste niveau zo makkelijk uitzetten. Verbind de klinkers met koord.

Let erop dat de bovenkant van het afgewerkte niveau van de klinkers onder de waterdichting in het metselwerk blijft. Die kan u makkelijk herkennen aan de zwarte folie die uit de voegen steekt of aan de open gelaten kopse voegen erboven.

Voor een goede afwatering van het regenwater is een voldoende helling nodig. 1 à 2 cm per meter volstaat.

 

Uitgraven 

In normale omstandigheden - stevige ondergrond - graaft u uit tot op een diepte van 20 centimeter, vermeerderd met de dikte van de gekozen klinker (meestal 4 tot 6 cm), en dat over de volledige zone van het toekomstig terras (tot een beetje erbuiten).

Bij een weinig draagkrachtige ondergrond, moet u 15 à 20 centimeter dieper uitgraven om een onderfundering te kunnen aanbrengen (zie hieronder).

Voor de stabiliteit van het terras is het van belang dat het kan rusten op een ondergrond zonder plantengroei en die niet werd bewerkt. Teelaarde die door groeiende gewassen verlucht werd, is helemaal niet vast en zou onder het gewicht van het terras verzakken. U verwijdert dus in ieder geval deze bovenlaag tot u op compactere grond stoot.

Als u wat teveel grond hebt weggehaald moet u, om het juiste niveau te bereiken, aanvullen met zand, of beter nog stabilisé, gestabiliseerd zand. In tegenstelling tot aarde kan dit goed aangedamd worden en een stevige bodem vormen.

Opgelet: onderschat de hoeveelheid uitgegraven grond niet. Voor een terras van 20 m2 is dat 5 tot 8 m3, of een gewicht van 8 tot 13 ton. U zal heel wat uren nodig hebben voor die klus. En kan u ergens met die grond naartoe? Zoniet zal u allicht een container moeten bestellen.

Voor een volume van dergelijke omvang kan u zich misschien afvragen of u niet beter een klein graaftoestel huurt. Is er in uw omgeving een bedrijf die dat soort machines verhuurt? Kan u ermee werken?

Het is onmogelijk een algemeen advies te geven, maar aarzel niet voor dat soort hulpmiddelen te kiezen als dit u fysiek en moreel op peil kan houden.

Indien nodig: Onderfundering

  • Voor deze onderste laag ( alleen nodig als uw grond 'slecht' is ) gebruikt u bijvoorbeeld zandcement of steenslag. Voorzie 15 tot 20 cm.
  • Dam vast aan, liefst met een trilplaat. Hierdoor zal het volume 20 tot 30% verkleinen. Hou hier rekening mee bij de bestelling.
  • Als u steenslag gebruikt, bent u meteen ook verzekerd van een goede drainering.
  • In de 'koffer' kan u een geotextiel plaatsen.

Voor de eventuele onderfundering van een terras van 20 m2 hebt u dus 3,5 tot 5 m3 zandcement of steenslag nodig.


Boordstenen/kantopsluitingen

Vooraleer u de eigenlijke funderingslaag aanbrengt, moet u meestal boordstenen (ook kantopsluitingen genoemd) plaatsen. Die beletten het zijdelings verschuiven van de klinkers. Dat is echter niet altijd nodig, zeker niet bij een tuinpad. Soms is het voldoende dat u de grond tegen de klinkers goed aandamt.

In andere gevallen kan het dan weer aangeraden zijn een kantstrook van mager beton te voorzien waarin u de boordstenen stevig vast kan zetten. De kantopsluiting kan breed zijn, ofwel voldoende diep. Om de juiste afstand tussen de boordstenen te bepalen, wordt er meestal één volledige rij klinkers uitgelegd.

Het afgewerkte niveau van de boordstenen komt soms iets lager dan dat van de klinkers. Dat geeft een speciaal "cachet". De boordstenen moeten trouwens niet zichtbaar blijven; u kan er aarde op aanbrengen en ze laten begroeien met gras.

Fundering

De fundering moet een dikte hebben van ongeveer 15 cm. U brengt een laag zandcement (100 tot 150 kg cement/m3) of eventueel steenslag (0/20 of 0/40) aan.

Het is moeilijk in het algemeen te stellen vanaf wanneer het interessanter is uw gestabiliseerd zand ter plaatse met de schop te maken, een betonmolen te huren of te laten leveren door de betoncentrale. Het zijn de specifieke omstandigheden, de omvang van het werk, de toegankelijkheid van het terras en uw inzet die uw beslissing zullen bepalen.

Probeer deze laag zo goed mogelijk te egaliseren met een reilat.

De fundering moet goed worden aangedamd, liefst met de trilplaat. Hierdoor zal het volume 20 tot 30% verkleinen. Hou hier rekening mee bij de bestelling.

Probeer uw fundering op één dag af te werken.

Voor de fundering van een terras van 20 m2 hebt u dus een kleine 4 m3 zandcement of steenslag nodig.

De kwaliteit van de fundering hangt ook af van de kwaliteit van de ondergrond. Als deze laatste bestaat uit vroeger aangevoerde grond, kunnen zich nog altijd verzakkingen voordoen. Dat gevaar is het grootst in de onmiddellijke omgeving van de woning omdat precies dat gedeelte altijd aangevuld wordt.

Om latere verzakkingen te voorkomen, zou deze aanvulling dan ook zorgvuldig moeten gebeuren, dat wil zeggen in lagen van 30 cm, waarna deze telkens worden aangedamd.

Dit moet erg voorzichtig gebeuren omdat zich op die plaats vaak ook buizen van de nutsleidingen bevinden. Indien de aanvulling met zand gebeurde, loopt u weinig gevaar. Door de inwerking van de regen zal dit volume al na enkele weken zijn definitief niveau bereikt hebben.

Heel anders is het met leem- of kleigrond. Verzakkingen van 50 cm of meer zijn niet uitzonderlijk en dat kan nog gebeuren na enkele maanden, soms zelfs jaren.

Als u twijfelt, kies dan voor een - gedeeltelijk - gewapende vloerplaat als (onder)fundering.


Straatlaag

 Op de fundering komt de "straatlaag". Dat is een heel gelijkmatig over de ganse oppervlakte aangebrachte laag van 3 tot 5 cm, bestaande uit zandcement van 100 kg cement/m3. In principe zou u hiervoor ook zuiver rijnzand kunnen gebruiken, maar wij raden u toch een snuifje cement aan.

Sommige vakmensen zullen ook de straatlaag trillen, maar dat lijkt ons geen goed idee. De bedoeling van deze laag is namelijk kleine oneffenheden op te vangen, en de plaatsing te vergemakkelijken. Als u die laag trilt, verliest u beide voordelen.

Ook deze laag wordt met een houten of metalen reilat geëgaliseerd.

Voor de straatlaag van een terras van 20 m2 hebt u dus 0,6 tot 1 m3 zandcement nodig.


De klinkers plaatsen

 Plaats de klinkers mooi tegen elkaar, volgens het gekozen legpatroon (maak het uzelf niet te moeilijk) en vergeet zoals gezegd niet de verschillende pakken te mengen.

Zodra ze gelegd zijn mag u al op de klinkers lopen, zodat u vlot met de plaatsing verder kan gaan. Als u daar toch een beetje voor terugdeinst, leg dan houten platen of brede planken op het al uitgevoerde gedeelte, die zullen uw gewicht over de oppervlakte verdelen.

Na de plaatsing rijdt u er met de trilplaat over zodat de klinkers stevig in de straatlaag gedrukt worden.

Voor erg kleine oppervlakken moet u natuurlijk geen trilplaat huren. Met een stevige houten balk, een zware hamer en wat brute force krijgt u die ook wel mooi vlak.

 

Voegen

 Bij het plaatsen van de klinkers moet u er voor zorgen dat de voegen zo smal mogelijk zijn, zodat de klinkers ook zo al goed vastzitten.

Om te voegen gebruikt u fijn zand 0/2 (wit zand geeft vaak het mooiste effect). Strooi dat rijkelijk uit over het geheel en borstel het in de voegen.

U kan na er een eerste voegbeurt nog eens met de trilplaat overheen gaan en daarna een tweede keer voegen.

U mag het overtollige zand verschillende weken laten liggen. Regen en wind zullen dat langzaam in de voegen doen verdwijnen. En tussendoor kan u nu en dan nog eens borstelen natuurlijk.

 

Besluit: binnen ieders bereik

De aanleg van een terras of een tuinpad in klinkers is een werkje dat binnen ieders bereik ligt, zeker sinds verhuurbedrijven machines en toestellen ter beschikking stellen die de zwaarste werken veel vergemakkelijken. Aan u om de grenzen van uw mogelijkheden af te tasten en het volume en het gewicht dat u moet verplaatsen niet te onderschatten.

 

Trappen ?

U kan ook trappen afwerken met klinkers. In dat geval legt u die wel beter in de volle mortel of in mortellijm, dan in gestabiliseerd zand. De betonklinkers worden stuk voor stuk in de mortel geklopt met een rubberen hamer.

 

Goed om weten

Hou er rekening mee dat u best geen grote planten te kort bij het terras of het tuinpad plaatst. Grote bomen nemen te veel zonlicht weg en dat werkt mosvorming in de hand en - een nog groter gevaar - de wortels kunnen de klinkers omhoogduwen. Dat laatste zal u ook met bamboe voorhebben.


Hoe maakt u gestabiliseerd zand?

U maakt een mengsel van 1 à 1,5 delen cement op 10 delen zand. U kan dit gewoon met de schop doen (op één of andere plaat of een propere ondergrond), of in de betonmolen.


Wat hebt u nodig ?

. Klinkers
. Zand
. Cement
. Kruiwagen
. Betonmolen
. Schop
. Koord
. Reilat
. Waterpasdarm
. Borstel
. Container
. Huren: trilplaat, betonmolen en eventueel kleine graafmachine
. Eventueel:geotextiel, rubber hamer