Dertig jaar geleden probeerden we nog met de tuinslang of met een schuurborstel het vuil van opritten of tuinpaden te spuiten of te schrobben. Een smerige en ondankbare job, want het resultaat was vaak ontgoochelend en kostte liters zweet. Tegenwoordig doen hogedrukreinigers dat werk. Het principe is simpel: water wordt uit de waterleiding naar de hogedrukreiniger gevoerd, waarna een pomp dit water via de spuitlans door de nozzle – of mondstuk – perst. De druk is afhankelijk van de pompgrootte en de diameter van de nozzle. Een normale kraan geeft ongeveer 15 liter water per minuut. De waterdruk bedraagt ongeveer 4 bar. Diezelfde hoeveelheid water wordt nu door een piepkleine opening van 0,5 mm geperst en komt er onder hoge druk uit. Op die manier wordt een druk van 100 bar of meer gegenereerd.

Met koud en warm water

Hogedrukreinigers kunnen werken met koud of met warm water. Op de markt vind je voornamelijk koudwaterhogedrukreinigers voor particulier gebruik. Sommige koudwatertoestellen kunnen toch gevoed worden met warm water tot 60 °C. Dit wordt dan ook uitdrukkelijk in de handleiding vermeld. Deze toestellen zijn sowieso een stuk duurder dan de gewone koudwaterexemplaren. Voor professionele doeleinden wordt praktisch uitsluitend met warm water van 80 °C gewerkt. Deze laten nog betere resultaten toe, vooral voor oliën en vetten. In de koopgids die op dit artikel volgt, worden uitsluitend koudwatertoestellen voorgesteld.

Waarvoor gebruik je een hogedrukreiniger?

De keuze van je hogedrukreiniger zal in de eerste plaats afhangen van wat je er allemaal mee wil schoonmaken en van de frequentie. Ben je van plan één keer per jaar je balkon of tuinmeubelen schoon te spuiten en er af en toe je auto mee te wassen, dan heb je zeker genoeg aan een instapmodel, dat je maximaal 200 euro mag kosten. De ervaring leert evenwel dat de meesten onder ons kiezen voor een krachtiger type. Deze toestellen zijn niet alleen degelijker, ze kunnen ook veel meer klussen aan. Een vuile oprit, tegelpaden of dakgoten reinigen is op die manier kinderspel.

Waaruit bestaat een hogedrukreiniger?

Pomp

De (plunjer)pomp is het hart van de hogedrukreiniger. De plunjers of zuigers zijn van kunststof (goedkopere modellen) of keramisch. De pomp perst het water met grote kracht door het smalle mondstuk (nozzle) van de spuitlans. Afhankelijk van de capaciteit van de pomp en het motorvermogen, ontstaat een druk van 10 tot 200 bar. De kwaliteit van de pomp is van kapitaal belang. Een goedkope pomp gaat zowat 100 draaiuren mee, een krachtige haalt makkelijk 1.500 uren. Het water kan rechtstreeks worden aangevoerd vanuit de waterleiding, een buffertank of opgezogen worden vanuit oppervlaktewater, bijvoorbeeld een vijver of een regenwaterput.

Motor

De pomp van de hogedrukreiniger kan op verschillende manieren worden aangedreven. De meest frequente is de elektromotor. Er zijn uitvoeringen in 220 of 380 V. De lichtere modellen (tot 130 bar) worden aangedreven door een 220 V elektromotor. Wanneer je een hogere druk of een grotere wateropbrengst wilt, heb je motoren nodig op 380 V. Een tweede soort motor is de verbrandingsmotor op diesel of benzine. Het grote voordeel van deze hogedrukreinigers is dat je niet afhankelijk bent van een stopcontact en je op alle plaatsen rondom je huis ongehinderd je werk kan doen. Meestal gaat het hier om toestellen van het hogere gamma en voor semi-professioneel gebruik. Kärcher heeft sinds kort ook een hogedrukreiniger die gebruik maakt van een hybride technologie. De HC 10 werkt zowel met een ion-lithiumbatterij als met elektriciteit. Bovendien hoeft hij ook niet per se kraantjeswater te gebruiken, maar kan hij het stellen met putwater. Praktisch, als je hem elders nodig hebt, bv. op reis met een motorhome. Met elektriciteit haalt hij 110 bar voor een waterverbruik van 400 l/u, op batterijen 40 bar, goed voor 250 l/u. Deze handige jongen weegt slechts 7,5 kg.

Spuitlans of spuitpistool

Elke hogedrukreiniger is via een met staal gevoerde slang – van 5 tot 15 meter – verbonden met de spuitlans of spuitpistool. De doorlaat van de sproeier bepaalt de hoogte van de druk, de vorm van de straal en de spuithoek waarmee gespoten wordt. Voor reinigingsdoeleinden is een hoek van 25° meestal het beste. De hoek van de spuitlans ten opzichte van het te reinigen oppervlak is meestal 45° omdat de waterstraal dan als een soort mes het vuil kan wegsnijden en er dan minder water wegspat. Voor een sterke schoonmaakwerking op een kleine oppervlakte gebruik je een puntstraal. Stalen spuitlansen vind je terug op alle duurdere modellen. Bij goedkope modellen zijn de slang en de spuitlans van kunststof en dus minder sterk.

Vuilfrees

Veel krachtige apparaten zijn standaard uitgerust met een vuilfrees. Dit hulpstuk zorgt voor een roterende, spiraalvormige straal waarmee je het hardnekkigste vuil te lijf kunt gaan. De vuilfrees combineert als het ware de kracht van de puntstraal met de grote oppervlakteprestatie van de vlakstraal. Opgelet: niet alle voorwerpen zijn geschikt voor een vuilfrees. Auto’s en fietsen bijvoorbeeld komen niet in aanmerking om met de vuilfrees schoongespoten te worden. Het gevaar voor beschadiging aan het koetswerk is reëel. Gebruik hiervoor best de spuitlans.

Accessoires

Op de meeste hogedrukreinigers zijn een aantal accessoires te verkrijgen, zoals speciale (auto)borstels, terrasreinigers, rioolontstoppers enz. Uit proeven is gebleken dat roterende autoborstels niet erg effectief zijn en grotendeels het hogedrukeffect teniet doen. De terrasreiniger is een afgeschermde roterende propeller waarmee je houten ondergronden, tegels, natuursteen en betonvloeren kan reinigen. De haakse lans stelt je in staat moeilijk bereikbare plaatsen onder handen te nemen. Je haalt zo het vuil van bijvoorbeeld onder het spatbord van je auto, of je spuit tijdens de winter het strooizout van het chassis. De rioleringsset bestaat uit een flexibele slang met een speciale kop die op de lans wordt gemonteerd en in het afvoerputje of riolering wordt ingebracht. Dit hulpstuk is alleen geschikt voor kleine problemen. Bij ernstige verstoppingen klop je best aan bij een gespecialiseerde firma. Sommige merken hebben ook een zandstraalset in optie. De combinatie van fijn zand en water onder druk wordt vaak gebruikt om gevels te reinigen. Hoewel dit in de eerste plaats een job is voor specialisten, kan je er met je hogedrukreiniger probleemloos vuile tuinmuren mee te lijf. Opletten geblazen toch voor de voegen. Een te harde straal maakt ze bros en spuit ze los. Het zand dien je overigens ook speciaal voor deze doeleinden te kopen.

Reinigingsmiddelentank

Een aantal merken en modellen is uitgerust met een geïntegreerd reinigingsmiddelenreservoir of afneembare reinigingsmiddelensproeier. Erg handig voor als je tuinpaden of opritten wil schoonmaken. Je hoeft niet langer het reinigingsmiddel mee te slepen en afzonderlijk op het werkvlak uit te gieten. Er bestaan diverse soorten, waaronder een specifieke onderhoudswax, een houtreiniger, een gevelreiniger, een autoreiniger.…

Wagentje

Hogedrukreinigers wegen door de band een tiental kilo of meer, zwaar genoeg om niet zomaar overal onder je arm mee te zeulen. De fabrikanten hebben de voorbije jaren een extra inspanning geleverd om hun toestellen vlot te verplaatsen, met wagentjes voorzien van grote en brede wielen. Sommige modellen hebben zelfs drie of vier wielen en een telescopische arm.

Verbruik

Een hogedrukreiniger verbruikt stroom en water. Wat dat eerste betreft, hangt het verbruik af van het vermogen. Reken grosso modo op een verbruik dat je 1,50 euro per uur kost. Het waterverbruik is in tegenstelling tot wat je op het eerste gezicht zou vermoeden, niet exorbitant. De meeste hogedrukreinigers verbruiken gemiddeld 350 liter per uur. Ter vergelijking. Een gewone tuinslang verbruikt 2,5 tot 3 maal meer water.

Veiligheid

Hogedrukreinigers zijn geen speelgoed. Een harde straal kan ernstige verwondingen en bloeduitstortingen veroorzaken wanneer ze op mensen gericht wordt. Wie met de hogedrukreiniger werkt, draagt ook best veiligheidskleding en zeker een veiligheidsbril. Sommige modellen hebben een automatische motorstop. Niet alleen veilig, maar het verlaagt ook water- en stroomkosten.

Besluit

De moderne slaafjes die hogedrukreinigers zijn, maken je een aantal vervelende klussen een stuk makkelijker. Ze besparen je kostbare tijd en veel energie. Het komt er alleen op aan ze juist te gebruiken, want ze kunnen ook schade aanrichten. De keuze aan toestellen is enorm, zoals je uit de koopgids op de volgende bladzijden kunt opmaken.

Onderhoudstips

  • Controleer geregeld de voedingskabel, de hogedrukslang, de aansluitingen en de spuitslang;
  • Maak geregeld de watertoevoerfilter schoon;
  • Reinig geregeld het mondstuk (nozzle) van de spuit;
  • Controleer het hydraulisch circuit van de pomp;
  • Controleer de olie van de pomp en ververs indien nodig;
  • Controleer de inlaatklep en persklep van de pomp;
  • Berg je toestel op een droge, vorstvrije plek op.

Wat betekent dat?

Bar

Bar is de natuurkundige eenheid van druk en wordt uitgedrukt in pascal. 1 bar komt overeen met 100.000 pascal. De druk is de maat voor de kracht waarmee het toestel het water naar buiten perst en die per oppervlakte-eenheid uitgeoefend wordt. Kleinere hogedrukreinigers pakken meestal uit met 100 bar, krachtige exemplaren gaan tot 200 bar. Bij de meeste toestellen kan je de druk laten variëren.

Vermogen

Het vermogen is een natuurkundige grootheid die de arbeid per tijdseenheid voorstelt. De eenheid voor vermogen wordt uitgedrukt in watt. Het vermogen geeft de hoeveelheid energie aan - het stroomverbruik – die een toestel nodig heeft. Krachtige hogedrukreinigers hebben een vermogen tussen de 2.000 en 3.000 watt (2 of 3 kW).

Wateropbrengst

De wateropbrengst geeft aan hoeveel water een reiniger per uur verbruikt. Een hogedrukreiniger die bij gelijke werkdruk een grotere wateropbrengst heeft, zal een groter reinigend vermogen hebben.

Enige geheugensteuntjes

Vooraleer je je auto schoonspuit, mag je niet vergeten te controleren of de deuren, koffer en ramen goed gesloten zijn.

Om metaal grondig te ontroesten of verf te verwijderen, gebruik je een ‘natstraler’. Daarmee wordt er tegelijk water en zand aangezogen en vervolgens samen uitgespoten. Je moet hiervoor speciaal zand kopen.

Dak ontmossen met hogedrukreiniger

Het gevaar op mosvorming is het grootst op dakgedeelten die weinig zon krijgen (de noordwaarts gerichte gedeelten) en die zich bevinden in een omgeving met veel bomen. Om mosvorming te voorkomen, worden dakpannen soms voorzien van een siliconenlaag. Dat helpt maar tijdelijk. Door de uv-straling verliest de laag haar effect, waardoor de pannen vroeg of laat toch moeten worden ontmost. Na het afspuiten van het dak breng je met een verstuiver een antimosmiddel aan. Volg de dosering op de verpakking.