Tuinmagazine 2016 - Ontdek het hier of vraag je exemplaar in je dichtstbijzijnde Brico-winkel!
Sluiten

Afvoer van afvalwater

De afwatering van gebruikt water is een verborgen systeem binnen de woning maar is van grote waarde voor haar bewoners. Een goede installatie voor de behandeling van afvalwater is onontbeerlijk om zeer onaangename problemen te vermijden. In deze Bricofiche leert u alles over de werking van een goed afvoersysteem en septische afvoerput.

  • Afvoer van afvalwater

    Download de PDF
  • Inleiding

    Voor het afwateringsnet worden pvc-buizen met een diameter van 110 of 125 mm gebruikt (afvalwater, fecaal water, regenwater). Het afschot moet een uitstekend vrij verval van het water garanderen, tot in de laatste inspectieput.
    Een afwateringsnet omvat:

    • pvc-buizen
    • leidingaccessoires in pvc (verbindingsstukken, T-stukken, hoeken …)
    • twee inspectieputten, voorzien van een gietijzeren deksel
    • een sifon-stankafsluiter voor de aansluiting op het rioolnet.

    Septische put

    Een septische put of septic tank is een reservoir uit beton of pvc. Een verticale scheidingswand verdeelt het reservoir in twee interne compartimenten. Het afvalwater blijft in de septische put tot het vloeibaar wordt door de chemische reactie van bacteriën. Alle soorten afvalwater van uw woning, uitgezonderd regenwater, worden volgens dit principe verwerkt. Het compartiment bij de ingang dient voor de bezinking en ontbinding van de vaste materie. Dit proces wordt voortgezet in het tweede compartiment, waar er minder stroming is dan in het eerste (de 'klaring').

    Gebruik

    Bij een traditionele installatie (doorgaans gebruikt in België) vangt de septische put alleen de fecale materie (zwart water) op en dient de verwerkingstank dus vooral om deze materie vloeibaar te maken. Dit verwerkingsproces is belangrijk om verstopping van het afwateringsnet te voorkomen. Bij een 'gemengd' systeem moet de septische put ook het huishoudelijke afvalwater (of grijs water) opvangen. De inhoud van deze tank wordt dus berekend op een hoeveelheid afvalwater die dubbel zo groot is als bij een traditionele installatie. Om de goede werking van een septische put te garanderen, is een bepaalde hoeveelheid proper oploswater nodig. Vermits regenbuien erg onregelmatig zijn, kan een afvoerpijp voor regenwater niet worden aangesloten op een septische put, tenzij de pijp slechts een kleine hoeveelheid van het dakwater opvangt. Het ontbindingsproces, dat verder in deze fiche wordt uitgelegd, moet het water zuiveren.

    Gemengde septische put

    Werking

    Een septische put is een installatie waarin de vaste materie uit het afvalwater bezinkt en de organische substantie ontbonden wordt door de werking van anaerobe bacteriën. Op die manier wordt de vaste substantie omgezet in onder meer methaan, kooldioxide, water en gegist slib. Dit proces heet 'septische gisting' en gaat gepaard met gasontwikkeling en schuimvorming. Het schuim en het lichte afval vormen een laag op het wateroppervlak en worden gedeeltelijk ontbonden en ingedikt (korstvorming). Ventilatie is noodzakelijk, zodat het ontbindingsgas kan worden afgevoerd. Dit kan via de toiletventilatie of via een apart systeem op de overdrachtsleiding, op voorwaarde dat er een decompressieopening werd voorzien aan de ingang van de septische put.

    Afmetingen

    De afmetingen van een septische put zijn gebaseerd op een 'verblijf' van ongeveer drie dagen. De minimale nuttige inhoud onder het wateroppervlak bedraagt minstens 1500 l. Dit wordt verhoogd met 300 l per equivalent-bewoner en 225 l vanaf de elfde bewoner, onder normale gebruiksomstandigheden en bij een traditionele installatie. Bij een 'gemengde' installatie is dat 600 l per equivalent-bewoner en 450 l vanaf de elfde bewoner.

      3m³ 4m³ 5m³ 6m³
    Woning: aantal hoofdruimtes 5 6 7 9

    Onderhoud

    De goede werking van een septische put moet jaarlijks worden gecontroleerd. De korst mag maximaal 10-15 cm dik worden. Na het legen en reinigen moet de tank opnieuw worden gevuld met water voor hij weer in gebruik kan worden genomen. Gebruik bij het schoonmaken en desinfecteren van het toilet zo weinig mogelijk detergenten en kies bij voorkeur voor biologisch afbreekbare producten, die het biologische afbraakproces op basis van levende bacteriën respecteren.

    Onderhoud van een septische installatie

    Laat uw septische put regelmatig nakijken en leegmaken. Een verwaarloosde septische put werkt niet meer naar behoren en de opstuwing van afvalwater houdt een ernstig risico in voor de gezondheid van uw gezin. Specialisten raden aan om de septische put jaarlijks of om de twee jaar leeg te maken. Vermijd het gebruik van chemische producten: krachtige chemische producten en antibacteriële bestanddelen doden de bacteriën, die noodzakelijk zijn voor een goede werking de septische installatie.

    Giet volgende producten niet in het toilet of in afvoerputjes:

    • Ontstoppingsproducten.
    • Verf en ontstoppers.
    • Chemische reinigingsmiddelen.
    • Chloor (meer bepaald reinigingsproducten voor automatische toiletpotten).
    • Antibacteriële zeep.

    Vermijd dat keukenafval in de afvoer terechtkomt.Voedingsvetten belemmeren de goede werking van de septische put: ze zetten zich af in de buizen, bemoeilijken de bacteriële ontbinding in de kamers en verhinderen dat het niet-compacte materiaal naar de vloeizone kan. Gooi voedingsvetten of voedselresten altijd in de vuilnisbak of op de composthoop. Leid het water van de dakgoten ver af van de afvoerinstallatie van het huis.

    Loos niet te veel water. Afvalbrekers belasten de installatie te veel en kunnen ertoe leiden dat het slib zich dubbel zo snel afzet in het reservoir. Herstel apparaten met een lek onmiddellijk. Maak een zwembad of jacuzzi nooit leeg in het afvoernet van het huis.Een overmatige waterlozing versnelt de circulatie van afvalwater in de installatie. De bacteriën krijgen de tijd niet meer om hun werk te doen en een te grote hoeveelheid vaste materie bereikt de vloeizone.

    Gebruik nooit additieven om de ontbinding te activeren.Biologische additieven die de bacteriële groei versnellen doen vaak meer kwaad dan goed. Dergelijke additieven stimuleren de anaerobe bacteriën in de septische put. Door de verhoogde activiteit komen niet-opgeloste, vaste materialen in de vloeizone terecht.

    Ontvetter

    Een ontvetter is een betonnen reservoir dat door middel van verticale scheidingswanden wordt opgedeeld in drie interne compartimenten. Afvalwater en vet worden van elkaar gescheiden op basis van het verschil in dichtheid tussen beide bestanddelen (water/vet).

    Minizuiveringsstation

    Een minizuiveringsstation is een betonnen reservoir, opgedeeld in drie interne compartimenten. In het eerste compartiment wordt het te verwerken water geklaard en in het tweede compartiment wordt datzelfde water verlucht met een drukverhoger. Het derde compartiment is opnieuw een klaringscompartiment. Indien vereist door de stedelijke of gemeentelijke voorschriften, wordt dit systeem gebruikt in plaats van de ontvetter, septische put en bacteriefilter. Als de woning niet kan worden aangesloten op een openbaar afwateringsnet, kan het behandelde water worden geloosd in een filtrerende greppel, op voorwaarde dat dit niet in strijd is met de stedelijke of gemeentelijke voorschriften. Het principe werkt als volgt: het afvalwater uit een bacteriefilter of minizuiveringssation wordt geloosd in een greppel met kiezel, waar het water wegvloeit door percolatie. Het spreekt voor zich dat de goede werking van dit systeem afhangt van de aard van de bodem waarin de greppel wordt gemaakt.

    Regenwatertank

    Een regenwatertank is een reservoir uit beton of pvc waarin het regenwater, dat wordt opgevangen door de dakgoten, wordt gestockeerd. Het regenwater wordt naar de tank geleid via de afvoerpijpen en het ondergrondse buizennet en er wordt een overloopafvoer aangesloten op het afwateringsnet. Het water dat op die manier wordt gestockeerd, kan worden gebruikt voor de behoefte aan niet-drinkbaar water in een woning (spoelbak van het toilet, water voor de wasmachine enz.), zoals beschreven in de opmetingsstaat. De be- schrijvende opmetingsstaat van de werkzaamheden bevat alle toestellen die in de prijs zijn inbegrepen.

    Buizen leggen

    De buizen zijn vervaardigd uit pvc en hebben een grijze of oranje kleur, naargelang hun respectieve traject. Op het uiteinde van deze afvoerbuizen komt een aansluitingsmof, voorzien van een rubberen afdichtingsring. Deze mof moet over de buis worden geschoven en verzekert een lekdichte verbinding met een afgezaagd stuk of een volgend element.

    Afschot

    Zorg voor een afschot van 1,5 cm per lineaire meter op het afvoernet: als het afschot te klein is, kan het vuil zich opstapelen op de bodem van de buis en slib vormen. Houd dus rekening met het hoogteverschil tussen het spaarbekken voor overtollig regenwater en de collector. Voorkom aanpassingen achteraf en teken eerst een afvoerschema uit.

    Diepte

    Leg de buizen 70-80 cm diep: zo worden ze beschermd tegen vorst. Graaf een greppel van minstens 50 cm breed en leg de buizen op een bed van zand en beton met weinig cement. Leg de buizen vast door de ophoogaarde aan de zijkanten stevig aan te stampen. Maak de greppel dicht met opeenvolgende lagen aarde, die u zorgvuldig aanstampt.

    Aansluitingen

    Er bestaan heel wat manieren om al uw aftakkingen aan te sluiten. Wilt u buizen met een verschillende diameter op elkaar aansluiten, dan hebt u speciale reductiekoppelingen nodig. Maak een aansluitingsschema op schaal, zodat u de juiste accessoires kunt aanschaffen.

    Inspectieputten

    Noodzakelijk op de punten waar verschillende buizen samenkomen.

    Huishoudelijk afvalwater

    Huishoudelijk afvalwater dat afkomstig is van de keuken, het bad, de wasmachine enz. bevat heel wat zwevende deeltjes, vet en detergenten. In sommige gemeenten is het verplicht om dit afvalwater eerst te zuiveren in een vetscheider voor het wordt afgevoerd naar de openbare collector. Een vetscheider plaatst u buiten, zo dicht mogelijk bij de keuken, om te vermijden dat de afvoerleidingen vuil worden. De vetscheider wordt ingegraven op 70 cm diep en is doorgaans voorzien van een stankafsluiter. De grootte van de vetscheider hangt af van het aantal toestellen dat erop aangesloten is.

    Regenwater

    Enkel regenwater mag rechtstreeks worden geloosd in het gemeentelijke afwateringsnet. Wilt u besparen op waterverbruik, dan kunt u het regenwater opvangen in een watertank en gebruiken om de tuin te begieten of om aftappunten waar geen drinkbaar water vereist is (de spoelbak van het toilet, bijvoorbeeld) van water te voorzien. In dat geval moet u een hydrofoorgroep installeren in uw woning (zie Bricofiche 'Een pomp installeren'). De afvoerpijp wordt dan aangesloten op een zinkput, waar het grote afval (bladeren, mos…) gedeeltelijk wordt 'gefilterd'.

    Verluchting

    Alle afvoerbuizen moeten aansluiten op een verluchting (een hoge ventilatiepijp). Zo vermijdt u terugloop in de leidingen binnenshuis en voorkomt u dat het aanwezige water in de sifons verdampt.

    Onderhoud

    Plaats op een regelmatige afstand (maximaal 12 meter) betonnen of plastic controleputten, met het oog op onderhoud en een eventuele ontstopping van het afwateringsnet. Plaats ook controleluiken op de hoger gelegen uiteinden van de leidingen, bij elke aftakking en ter hoogte van de aansluitingen.