Tuinmagazine 2016 - Ontdek het hier of vraag je exemplaar in je dichtstbijzijnde Brico-winkel!
Sluiten

Een moestuin aanleggen

Onderhoud je gazon door goed te verticuteren, bij voorkeur in de herfst of in de lente. In de loop van het jaar zorgen maairesten, mos, bladeren en takjes ervoor dat je gazon aan kwaliteit verliest. Deze extra laag houdt namelijk vocht vast en verhindert zo dat het gras genoeg water, lucht en voedingstoffen kan opnemen.

Als je nog nooit een moestuin hebt gemaakt in je tuin, zal de grond zeer waarschijnlijk te hard en te compact zijn om meteen van start te gaan. Gewoon eens ploegen is niet voldoende om het bebouwbaar maken. Het einde van de winter is de perfecte periode om deze klus te klaren. De nachtvorst reinigt de aarde vanzelf vooraleer er duizenden levende organismen verschijnen die de grond vanaf het voorjaar zullen verrijken.

 

Hier zijn een aantal belangrijke stappen die je hoort te volgen om een moestuin te creëren

Wat is de aard van je bodem?

De bodemsoort wordt bepaald op basis van de textuur, structuur en waterdoorlatend vermogen. Meer dan de chemische samenstelling van de bodem. Naargelang de hoeveelheid klei, leem en zand, kan men vele grondsoorten definiëren.

- Kleiachtig: rijke grond, kleverig, hard en weinig doorlatend (voeg zand of veen toe om de grond te verluchten en de waterdoorstroming te bevorderen)

- Zandig: arme grond, los en ook doorlaatbaar (voeg mest, bodem en klei toe om de grond te verrijken en minder doorlatend te maken.)

Het eerste ploegwerk

Grond die nooit werd omgeploegd vereist tijd en goede zorgen.

Je moet:

a. Onkruid wieden, ongewenste struiken en planten verwijderen

b. Stenen verwijderen

c. Diepploegen

d. Ploegen

e. De grond verfijnen

f. Tuinbedden aanleggen

a) Onkruid wieden, ongewenste struiken en planten verwijderen

Snijd het gras en de doornstruiken weg en doe ze in de compostbak. Kap of zaag struiken weg die niet van belang zijn voor de groente- of bloementuin. Doe dit best in de winter om de taak te vergemakkelijken.

b) Stenen verwijderen

Verwijder grote stenen en diverse brokstukken op uw perceel.

De stenen kunnen gebruikt worden om de borduur van het looppad te maken of om een kleine decoratieve of massieve muur te metselen.

c) Diepploegen

Ploeg de grond om tot een diepte van 50-60 cm. Om dit te doen, moet je een ploeg of gemotoriseerde landbouwploeg gebruiken. Investeren in dit type machine is alleen rendabel als u van plan om meer dan 1000m² oppervlak te cultiveren. Zo niet, dan raden wij u aan om een boer in te schakelen, of om een machine van te huren.

Voor een klein gebied, zal het onmogelijk zijn om zo’n omvangrijke ploeg te gebruiken, wegens te zwaar en onhandig. Met de hand gaat het natuurlijk ook, met behulp van een goede spade.

Wees ervan bewust dat je nooit de bodemlagen moeten mengen om de biologische en geologische structuren van het land te respecteren.

De eenvoudigste techniek is om gleuven van een meter breed te trekken, parallel met elkaar. Met behulp van uw spade graaf je 60 cm diep. De uitdaging is om de bodemlaag en de onderlaag niet te mengen. Leg daarom de eerste laag van 30 cm opzij. De onderste laag zet je over naar de volgende gleuf, en vervolgens leg je er terug de laag op die je eerst hebt uitgegraven. Zo werk je op twee niveaus. De sleuf heeft een trapvormig profiel. De techniek kan ingewikkeld lijken op het eerste zicht, maar na verloop van tijd zal het beter en sneller gaan als je de techniek te pakken hebt.

d) De grond verbeteren en bemesten

Verwijder niet alleen keien en stenen maar ook grote wortels en stronken van struiken (of zelfs bomen) die je tegenkomt bij het ploegen. Daarna kan je eventueel de ondergrond bemesten.

Als je je perceel niet hebt voorbereid voor de winter, raden we aan om meststoffen toe te voegen die snel ontbinden, zoals koeien- of paardenmest. Groene meststofkorrels doen ook goed hun werk. Je mag ook minerale meststoffen zoals superfosfaten of potassiumchloride gebruiken om de ondergrond te verrijken. Controleer alleszins de PH-waarde van de bodem zodat je de meststoffen goed kan afstemmen. Alle bovengenoemde meststoffen hebben een langdurig effect op de grond dat je pas twee of drie jaar erna zal merken in de productie van je moestuin.

e) Ploegen

Als je het perceel al diep omgewerkt had mag je direct naar deze stap overgaan.

Als je ploegt, spit je de grond om zodat deze zich niet zou “zetten”. Bovendien verlucht je de grond waardoor deze meer vitaliteit krijgt dankzij de ontwikkeling van micro-organismen. De aarde in je moestuin moet elk jaar omgeploegd worden voor de laatste vriesperiode.

Ploeg de grond om tot 20 à 30 cm diepte. Dat is ongeveer de lengte van het metaal van een spade. Nu kan je gemakkelijk wortels en resten van oude gewassen verwijderen.  Na het ploegen bestaat de grond uit schoongemaakte zoden en is hij klaar voor de eerste lentezaailingen. Als de grond nat en zwaar (kleiachtig) lijkt, is het aangewezen om nog te wachten met ploegen. De aardkluiten zullen zich niet goed vormen en alle aarde blijft aan je gereedschap kleven.

Grote oppervlakken (van meer dan 300m²) worden gewoonlijk machinaal omgeploegd. Met een ploeg getrokken door een kleine tractor of een motorfrees kan je gemakkelijk een groot perceel omspitten. Maak parallelle ploegvoren over de gehele lengte, zoals op een akker.
Voor middelgrote percelen opteer je best voor een motorfrees met 4 of 6 frezen.
Heb je een kleine moestuin? Gebruik dan een sterfrees om de aardkluiten te breken.

Tot slot kan je met een spitvork gemakkelijk keigronden of omploegen of een bodem met veel stenen en wortels omspitten. Oppervlakken die kleiner zijn dan 300m² kunnen bewerkt worden met de hand.
Ploeg zonder haast en span je niet te hard in, maar werk met regelmaat.

f) De grond verfijnen

Nu kan je de grote aardkluiten fijner maken die boven zijn gekomen na het omwoelen en omspitten.

Voor grote moestuinpercelen bestaan er sterfrezen om aan een tractor te hangen. Deze hebben tanden die de zoden verbrokkelen. Daarnaast zijn er accessoires voor de motorfrees om de aarde te verfijnen.

Een hark is het perfecte gereedschap om dit werkje uit te voeren in een kleine moestuin. 

g) Tuinbedden aanleggen

Tuinbedden aanleggen wil zeggen dat je de moestuin verdeelt in kleinere rechthoeken voor verschillende gewassen te kweken. De oppervlakte van deze stukjes grond hangt af van de hoeveelheid en de belangrijkheid van elke groente. Het aardappelbed zal bijvoorbeeld groter zijn dan het radijsbed.

De beste oriëntatie van de moestuinperkjes is oost-west, dus parallel met de beweging van de zon. Op die manier krijgen de gewassen in eenzelfde groentebed evenveel zonlicht.

De ideale ruimte tussen de perken is een gang 30 à 40 cm, net breed genoeg om er met een kruiwagen of tuinslang tussen te lopen zonder de groenten te vertrappelen (jammer genoeg is dat niet altijd mogelijk in de kleinere stadstuintjes). De paadjes kunnen doorheen de jaren veranderen naargelang de heraanleg van de tuinbedden.

De breedte van een groentebed varieert naargelang de breedte van de andere perken (meestal om en bij de 1,50 m). Het voordeel aan deze breedte is dat je het hele tuinbed kan bewerken vanaf de paadjes. Het wordt aanbevolen om per bed één soort groente te kweken, maar minder belangrijke gewassen in kleine hoeveelheden mag je wel in hetzelfde perk planten.

De aanleg doe je bij voorkeur met een hark: hoog de aarde op waar je de groentebedden wil zodat de gangpaden iets lager komen te liggen.

De uitvoering

1.    Verfijn de grond met een motorfrees.

2.    Bewerk de aarde van het tuinbed met een schop.

3.    Baken het perk af met koord.

4.    Werk mooi af met een hark.

Opgehoogde perken

Groentebedden die extra opgehoogd zijn ten opzichte van de wandelgangen moeten in zuidelijke richting liggen om meer zonlicht te krijgen ook als de zon op haar laagst staat. Maak een hogere rand aan de noordelijke kant van het perk die afloopt naar het zuiden. Zo kan je al één of twee weken vroeger de plantjes uit de serre halen.

Omkadering

Baken de perken af met een lichte houten of gemetselde constructie zodat je ze indien nodig kan afsluiten met omlijst (plexi)glas. Bij de Brico Plan-it in jouw buurt vind je ook geprefabriceerde afbakeningen. Voor gewassen zoals salade kan je ook tunnels gebruiken.

Ontdek ook hoe je het gazon moet verticuteren.