Zowel voor de planten als voor de mens geldt een welbekende regel: beter voorkomen dan genezen! Maar als de schade een feit is, dan bestaan er een groot aantal behandelingen die een oplossing bieden voor de verschillende problemen.

Plantenziektes of plantenschimmels

Het zijn er veel, helaas...en ondanks hun vaak poëtische naam, zijn het ware plagen: meeldauw, alternaria, stokroosroest, schurft, sterroetdauw...
Iedere ziekte moet per geval worden behandeld omdat er voor iedere ziekte een speciale behandeling nodig is die verkrijgbaar is bij een tuincentrum en de aantasting stopt of voorkomt.
In ieder geval zijn er een aantal eenvoudige handelingen die de ontwikkeling van deze ziektes kunnen voorkomen of beperken:
begiet bij voorkeur de basis van de plant en niet de bladeren en vooral niet in de volle zon, maar enkele uren na het invallen van de avond, zodat ze de tijd krijgen om te drogen;
vermijd stagnerend water;
bedek de bodem met stro om de planten te isoleren van de schimmels die zich op natuurlijke wijzen in de bodem ontwikkelen;
knip de bladeren die de bodem raken af;
wissel de beplanting af zodat de ziekte zich niet overal verspreidt.

PDF-formaat downloaden


Oïdium
Dit is te herkennen aan de verschijning van witte vlekken en het melige aspect van de bladeren, de stelen en soms de bloemen. De bladeren beginnen krom te trekken en uit te vallen.

Deze ziekte tast vooral rozenstruiken en begonia's aan, maar ook de meloen, tomatenplanten, aalbessenstruiken en zelfs de wijnranken. Kortom, eigenlijk de hele tuin! Als de ziekte 15% van de beplanting heeft bereikt dan is iedere behandeling nutteloos, met uitzondering van producten op basis van zwavel en pesticiden, die dus zeer giftig zijn. Het verdient dus de voorkeur om preventieve maatregelen te nemen door de planten uit elkaar te planten, ze regelmatig schoon te maken en door ieder verdacht blaadje te verwijderen of zelfs een aftreksel van paardenstaart aan te brengen.


Meeldauw
Deze parasiet die in tegenstelling tot wat vroeger werd gedacht, eigenlijk een alg is en geen schimmel, tast niet alleen wijnstokken aan, maar ook aardappels en tomaten. Het veroorzaakt een witte, op watten gelijkende schimmellaag, waarna een alghele verlepping van de plant optreedt. U kunt dit voorkomen door de planten met een aftreksel van paardenstaart te besproeien. Maar als de plant is aangetast door de ziekte, dan zijn alleen synthetische schimmeldodende middelen of oplossingen op basis van koperoxyde, zoals Bourgondische pap, doeltreffend. Een natuurlijk mengsel op basis van natriumbicarbonaat (10 g voor 4 liter water) en 40 ml zwarte zeep is een oud en geheel milieuvriendelijk bestrijdingsmiddel!


Schorsbrand
Deze schimmel van de appelboom veroorzaakt blazen op de schors van de takken en verhindert de doorstroming van het plantensap. Ook voor dit probleem is Bourgondische pap een doeltreffend middel.


Fruitrot
Fruitrot, ook wel monilia genaamd, wordt veroorzaakt door een schimmel die zich vooral ontwikkelt en sporen achterlaat op appel-, peren-, kersen-, perzik- en pruimenbomen. Het fruit wordt dan bruin, begint te verdrogen en wordt vervolgens bedekt door een grijze schimmellaag. Het is heel belangrijk om de besmette vruchten te verwijderen en te vernietigen, zodat ze de rest niet kunnen aansteken. Een behandeling in de lente op basis van fenbucanazole kan het fenomeen misschien voorkomen. Ook kan het helpen om in de herfst en in de winter 2 tot 3 keer te sproeien met een geschikt schimmeldodend product (cf. in de winkel) op basis van kopersulfaat en kalk, met inachtneming van een tussenperiode van 2 weken.


Inktziekte
Het lijken insectenbeten, maar het is wel degelijk een schimmel die op de bladeren van tamme kastanjebomen, eiken en soms ook op beukenbladeren zwellingen en bruin omrande gaten of het vergelen van de bladeren bovenin de boom midden in de zomer veroorzaakt. Er kan ook een zwarte vloeistof uit beschadigingen van de boomstam vloeien. Dit kunt u met een fytosanitaire behandeling zoals met de microscopisch kleine schimmel trichoderma harzianum, bestrijden. Maar het voorkomen is nog veel belangrijker, omdat alle curatieve behandelingen teleurstellend zijn.


Plantenroest
Dit uit zich door het verschijnen van oranje blaren aan de onderkant van de bladeren en gele blaren aan de bovenkant, aan het begin van de lente en aan het einde van de zomer. Vooral rozenstruiken zijn hier gevoelig voor, maar ook andere bloemen en fruitbomen, die elkaar weer kunnen besmetten. De planten gaan er niet aan dood, maar door de plantenroest zullen de bladeren uitvallen. Een schimmeldodend middel kan zowel worden gebruikt om te voorkomen als om te genezen.


Dennenschot
Deze schimmel is zeer wijdverbreid in de regio's waar de bergden, de grove spar en de zwarte den groeien. De lage naalden van deze dennen krijgen om te beginnen heel veel kleine, zwarte vlekjes. Daarna vergelen ze en worden de dennennaalden rood, verdrogen ze en vallen uit. Zonder een synthetisch schimmeldodend middel is het heel moeilijk om deze schimmel te bestrijden. Het wordt aanbevolen om de gevallen naalden te verbranden, en zelfs de ten dode opgeschreven bomen.


Schadelijke insecten

Luizen, bladluizen, rupsen, rode spint, snuitkevers, oorwurmen en schildluizen zijn allemaal dol op gezonde planten en zonder de juiste behandeling hebben ze de plant snel geveld.


Bladluis
Ze klonteren samen op de stelen, aan de onderkant van de bladeren en de jonge stengels en zuigen het plantensap weg totdat de plant verdroogt en stopt met groeien. Sierplanten, groenten, fruitbomen... geen enkele plant is veilig voor deze groene, zwarte, bruine of gele insecten. In de tuincentra zijn ongedoseerde en ongeprepareerde anti-bladluismiddelen verkrijgbaar, tenzij u de voorkeur geeft aan een aftreksel van brandnetels, dat vrij doelmatig is én bovendien ecologisch. U kunt ook denken aan lieveheersbeestjes, die dol zijn op bladluizen, want een larve kant tot wel 800 bladluizen per dag eten. Maar vervolgens loopt u het risico dat u overspoeld wordt door deze mooie beestjes van "onze liever heer"!


Schildluis
Deze parasiet is dol op een vochtige en warme omgeving en tast het hele jaar door kamerplanten aan zoals de ficus of de orchidee, maar ook buitenplanten zoals de sering, linde of de oleander in de lente. Het ziet eruit als een witte, plakkerige pasta die zich voedt met het sap van de plant, waardoor de plant natuurlijk verzwakt. De plant afnemen met een doekje gedrenkt in bier, alcohol van 90° of water en zeep is een goed preventief middel...maar voordat het zover is, is een anti-schildluisbehandeling met witte olie een must!


Rupsen
Dit zijn larven van verschillende soorten vlinders en deze rupsen kunnen zowel in de tuin als in de moestuin veel schade aanrichten. Er zijn veel synthetische producten verkrijgbaar, maar indien u liever milieuvriendelijk te werk wilt gaan, gebruik dan biologische producten op basis van rotenon of bacillus. Of nog beter...vang ze met de hand!


Witte vliegen
Ze komen tevoorschijn bij droog weer en voeden zich in de moestuin met kool, tomaten en komkommers en vliegen op in een grote, witte wolk zodra er aan de bladeren wordt geschud. Zegekruid, met zijn giftige bessen, verdrijft deze parasieten, maar kan soms iets te welig tieren! Een product op basis van pyrethrum is ook bijzonder doeltreffend als het 's ochtends nauwkeurig op de aangetaste planten wordt aangebracht.


Mieren
Zoals bij de meeste insecten het geval is, zijn engerlingen nuttig in kleine aantallen, maar worden ze snel allesoverheersend en kunnen dan ziektekiemen overbrengen. Hun nesten zijn eveneens funest: ze maken gaten in de bodem, onder de bomen of de moestuin, waardoor de wortels volkomen bloot komen te liggen. Boomlijmbanden bedekt met natuurlijke hars worden rondom de boomstam aangebracht om te verhinderen dat de mieren omhoog gaan klimmen en gaan trekken. U kunt ze ook de pas afsnijden met een schoteltje chloor, koffiedik, citroenschijfjes of een streep krijt of talk!


Slakken

Slakken zijn dol op onze kolen en kroppen sla. Een paar slakken is geen ramp, maar ze vermeer-deren zich zo snel! Natuurlijk bestaan er slakdodende middelen, die alle slakken, waaronder naaktslakken, doden, maar deze kunnen schadelijk zijn voor het milieu en voor huisdieren. Probeer eerst een aantal natuurlijke methodes, voordat u hier uw toevlucht tot neemt: het blijkt namelijk dat bijvoorbeeld naaktslakken niet van varens houden...plant dus rondom uw kroppen sla wat varens! Iets serieuzer; producten op basis van ijzerfosfaat zijn doeltreffend: ze verzadigen de naaktslakken, die daarom van de beplanting afblijven. Deze producten zijn bestand tegen vocht, het meest geliefde leefklimaat van de naaktslak, dus u hoeft verder niets meer te doen...


Engerlingen
Let op! Ze zijn niet allemaal schadelijk! Vooral de larven van de goudtor zijn bijzonder nuttig, omdat ze in de composthoop bijdragen aan het omzetten van de bladeren in tuinaarde! Keverlarven zijn daarentegen heel gulzig en vreten de wortels van de beplanting aan, zowel in de tuin als in de moestuin. Er bestaan een aantal chemische producten, maar probeer alvorens u ze gaat gebruiken eerst om daar waar de keverplaag heerst, stukken aardappel in de aarde de begraven. De larven zullen zich op dit smakelijke maal storten en u hoeft alleen nog maar de stukken aardappel vol larven te verwijderen! De biologische bestrijding bestaat uit het introduceren van draadwormen bij de larven. Deze parasieten produceren bacteriën die het lichaam van het insect aantasten. Maar het blijft vrij moeilijk te gebruiken!


Het is beter te voorkomen…

De natuur zit goed in elkaar; er bestaan planten die andere planten weer beschermen tegen ziektes of schadelijke insecten. Het is het perfecte ecologische middel!
Aromatische planten zoals bijvoorbeeld bonenkruid, dille, salie of tijm, verspreiden een bijzondere geur die op doeltreffende wijze vliegende of kruipende insecten, zoals naaktslakken, afweren. Indien u ze tussen de rijen groenten plant, worden de insecten of efficiënte wijze geweerd. Knoflook of fritillaria zijn zeer decoratief en hebben zulke bittere wortels, dat ze muizen ervan weerhouden om tunnels te graven! Mierikswortel is een gezworen vijand van de coloradokever.
Takken bloeiende brem zullen op hun beurt de bladluizen weghouden. Net zoals de afrikaantjes of muntplanten! En mieren blijven uit de buurt van margrieten. Wat de Oost-Indische kers betreft: die is effectief tegen luizen. Denk er dus aan om uw fruitbomen goed te omringen!


Het advies « plus »
Gooi de zieke delen van uw planten of bomen in de GFT-container en vooral niet op de composthoop!


Plan-it raadt u met klem aan om hoofdzakelijk milieuvriendelijke behandelingsproducten te gebruiken. In de winkel vindt u dan ook een compleet assortiment ecologische producten van het merk ECOstyle.

ECOstyle is afkomstig uit Nederland. Het bedrijf ontwikkelt al meer dan 40 jaar lang efficiënte, ecologisch verantwoorde producten voor de tuin die 100% natuurlijk zijn en onschadelijk voor het milieu: bemestingsproducten, tuinaarde, plantbeschermingsmiddelen.