Goede isolatie maakt van je zolder een extra leefruimte

Een zolder is in veel gevallen een handige extra ruimte of kan dienen om verschillende slaapkamers in te richten. Voorwaarde is dan wel dat de zolder afgewerkt, en in de eerste plaats geïsoleerd is. Als je van plan bent er een gewone onverwarmde bergruimte van te maken, volstaat het isoleren van de vloer, zonder het dak. Zo is het oppervlak kleiner en is het te verwarmen volume in huis kleiner. Dat bespaart je energie, isolatiemateriaal en tijd. Om het hellend dak te isoleren, gebruiken we rotswolplaten. Dit is een halfharde isolatieplaat, samengesteld uit recycleerbare rotswolvezels. De vloer kan je isoleren met rollen rotswol.

1. Isoleren met PU-schuim

Alvorens de grote oppervlakken van het dak te isoleren, moet je nagaan of er geen plaatsen zijn waar je moeilijk isolatie kan aanbrengen. Anders riskeer je koudebruggen te creëren tussen de isolatie en de niet-geïsoleerde plaats, waar er door condensatie vochtproblemen kunnen opduiken.

2. Latten aanbrengen

Om een dak adequaat te isoleren, heb je rotswol van minimum 12 cm nodig. Echter, de draagbalken van dit dak zijn dunner dan 12 cm. Dit kan je eenvoudig oplossen door er eerst latten op te schroeven. Die zorgen meteen ook voor wat extra stevigheid van de constructie. Boor de balken eerst voor, zo kan je ze makkelijk plaatsen.

3. Isolatie op maat

Spanten in een dak in een nieuwbouw hebben bijna altijd een standaardafmeting. Hiervoor kan je vooraf op maat gesneden isolatie krijgen. In een oud huis zoals hier is deze afstand variabel. Voor dergelijke isolatieklussen zijn diagonaal versneden isolatieplaten, zogenaamde deltapanelen ideaal. Verschuif de driehoekige isolatiepanelen tegen elkaar tot ze 2 cm breder zijn dan de ruimte tussen de dakbalken. Snij de uitstekende hoeken met het speciale mes af. De snijresten kun je eventueel gebruiken voor het opvullen van openingen of aansluitingen. Doordat de platen wat breder zijn dan de eigenlijke afstand tussen de balken, zullen ze wat spannen en hoef je ze niet vast te zetten.

4. Dampscherm

Als je de ruimte tussen alle kepers hebt opgevuld en alle gaten en kieren hebt toegestopt, moet je het hele oppervlak nog voorzien van een dampscherm. Deze polyethyleenfolie van 2/10 mm dik moet condensatie in het dak voorkomen.

5. Afstand latten

Om ook je zoldervloer te isoleren, moet je ervoor zorgen dat de latten maximaal 40 centimeter van elkaar geplaatst worden. Anders zouden de vloerplaten die er later op komen, kunnen doorbuigen. Om het jezelf gemakkelijk te maken, kan je een hulpplankje maken van 40 cm dat je telkens tussen de balken legt.

6. Vloer uitpassen

Vooraleer je de vloer kan isoleren, zul je moeten nagaan of deze wel nog vlak loopt, want in de loop der jaren kan deze wat ingezakt zijn. Een zelfnivellerende laser is hiervoor een zeer makkelijk hulpmiddel. Zorg ervoor dat de afstand van de laserlijn tot de balken steeds gelijk is. Met kleine stukjes hout kan je de balken wat hoger plaatsen. Met lange schroeven fixeer je die dan op de bestaande houten vloer.

7. Isolatie aanbrengen

Deze rotswolisolatie zit gecomprimeerd op rollen. Dat vergemakkelijkt het transport en maakt het mogelijk om de rollen alleen tot boven op de zolder te dragen. Daar snij je de verpakking open, zonder de isolatie te beschadigen. Het geheel ontrolt zich en vormt een stevige isolatieplaat van de aangegeven dikte.

8. Afwerken

De gemakkelijkste manier om een zolderplafond af te werken, is door middel van een gipskartonwand. (zie Dobbit Magazine 169) Die kan je dan schilderen of behangen. Op de vloer zal je sowieso nog een ondervloer moeten aanbrengen. Het vaakst worden hiervoor OSB-platen gebruikt.¡

Verluchten

Goed isoleren mag dan wel belangrijk zijn, regelmatig verluchten is dat evenzeer. Dit doe je beter door het raam of de deur enkele minuten helemaal open te zetten in plaats van de ruimte gedurende langere tijd open te laten. Warmte zit immers vooral opgeslagen in de muren, de vloer, het plafond en je inboedel. Slechts in zeer beperkte mate in de lucht. Door de ruimte eventjes te verluchten, krijgen je muren de kans niet om af te koelen. Na het sluiten van de ramen en deuren zal de ruimte snel weer warm zijn, want de muren zijn nog warm. Deze manier van verluchten zal een weerslag hebben op je energiefactuur.

Isolatiewaarden

De mate waarin een materiaal warmte geleidt, wordt uitgedrukt door de warmtegeleidingscoëfficiënt (symbool: lambda). De beste isolatiematerialen zijn logischerwijs slechte warmtegeleiders.

Diktewaarde: Hoe dikker het isolatiemateriaal, hoe beter het zal isoleren. Let wel: een dubbele isolatie zal geen dubbele hoeveelheid warmte binnenhouden.

Warmteweerstand: Deze weerstand van een materiaal tegen doorgaande warmte (warmteweerstand: R) is de verhouding van de dikte van het materiaal (in m) t.o.v. de lambda-waarde. Als je dus de warmteweerstand van een materiaal kent, kan je op basis van de lambda-waarden je keuze van isolatie maken. Hou zowel rekening met de warmteweerstand van het isolatiemateriaal als met die van de bouwmaterialen waar je die tegen plaatst.

Warmtedoorlatingscoëfficiënt: Hoe lager deze K-waarde (K = 1/R) van de constructie, hoe beter het isolerend vermogen.

Zonder dampscherm?

Als je kepers altijd op eenzelfde (standaard)afstand van elkaar geplaatst zijn, kan je gebruik maken van rotswol op rollen voorzien van een aluminiumlaag met spijkerflenzen. De andere zijde is bekleed met een dampopen papier.

Dit heeft het voordeel dat je naderhand geen dampscherm meer zal moeten aanbrengen. Door de flenzen of hechtranden zal je bovendien zeer gemakkelijk de isolatie kunnen bevestigen. Bijkomend voordeel is dat deze rollen volledig bekleed zijn, waardoor het contact tussen de rotswol en je huid tot een minimum te herleiden is. Net als bij het gebruik van een dampscherm, moet je de naden tussen het aluminium en eventuele perforaties goed afplakken met tape om het dampremmend en luchtdicht te houden.

Brandveiligheid

De rotswol die we hier gebruiken is zeer goed bestand tegen vuur en verdraagt temperaturen tot boven de 1.000 °C. Zelfs onder brandbelasting blijft de rotswolstructuur intact en verliest de rotswol zijn isolerende capaciteiten niet. Als de rotswol in aanraking komt met vuur, komen er geen stoffen of gassen vrij.

Tip

Nogal wat soorten glaswol- of rotswolisolatie kunnen irriterend zijn voor de huid, ogen en ademhalingswegen. Kijk goed op de verpakking voor je met de verwerking begint. Het kan nodig zijn om handschoenen, een bril, een stofmasker en aansluitende kleding te dragen. Verlucht de ruimte altijd goed tijdens het werk.