Hou je energiefactuur in de hand met een thermostatische kraan
Als je de leidingen voor de centrale verwarming in huis installeert laat je het best nog een aftakpunt op de collector over. Het is immers altijd mogelijk dat je later nog een extra radiator wil aansluiten. Bijvoorbeeld op de zolder die je nu pas ingericht hebt, of in de garage die je hebt bijgebouwd naast of achter het huis. Om niet onnodig veel energie te verbruiken kies je daarbij het best voor een thermostatische kraan. Zeker als je weet dat ‘de Belg’ in de Europese top 3 staat wat verbruik van energie betreft.
 Buizen aansluiten op collector
1 Het centrale verwarmings-circuit werkt met twee kringen. Een voor de toevoer van het verwarmde water van de verwarmingsketel naar de radiatoren en een voor de terugvoer van het afgekoelde water terug naar de ketel. Al de leidingen van beide kringen worden centraal verzameld in twee verdeelcollectoren, een voor koud water en een voor warm water. Die plaats je in de buurt van je ketel. Van daaruit vertrekken er nog twee hoofdleidingen naar de ketel. De collector monteer je het best op een bereikbare plaats. In dit geval was de collector al aanwezig en is er nog een aftakpunt over om de extra radiator op aan te sluiten. De leidingen die hierop toekomen moet je met een knelkoppeling vastklemmen.
2 Je kunt kiezen voor koperen buizen of een buis-in-buissysteem van flexibele buizen. Buizen van koper zijn dunner, maar vergen iets meer tijd bij de installatie indien je ze soldeert. Je kunt koperen buizen echter ook verbinden met klemkoppelingen, zo hoef je niet meer te solderen.
3 Wij kiezen voor flexibele buizen. Ze zijn samengesteld uit meerdere lagen: 2 polyethyleenlagen met daartussen een aluminium laag als versterking, die zuurstofdiffusie voorkomt. Zuurstofdiffusie komt voor in alle kunststofbuizen. Door de wand van de buis komt zuurstof in het water. Zuurstofrijk water veroorzaakt roest en tast het systeem aan. Deze flexibele buizen zijn bestand tegen hoge druk (tot 10 bar) en hoge temperaturen (90 °C). De binnenbuis kan vrij uitzetten en is tegelijk beschermd tegen uitwendige beschadiging. De buizen zijn in blauw (voor koudwaterleidingen) en rood (voor warmwaterleidingen) verkrijgbaar, wat de installatie heel overzichtelijk maakt.
4 Je kunt de buizen mooi op lengte snijden met een buizensnijder. Knip ze altijd recht af. Verwijder het best eerst de mantel, zo vermijd je dat de binnenbuis te sterk vervormt.
5 Bij het afsnijden vervormt de binnenbuis sowieso. Je kunt ze opnieuw mooi rond krijgen door ze te kalibreren met een kalibreerapparaat. Dit is zeer zeker nodig om de koppeling op een goede manier te verwezenlijken. De insteekhuls van de klemkoppeling moet immers mooi aansluiten op de binnenbuis.
6 Schuif de moer en de dichtingsring over de buis
7 en duw het buiseinde over de nippel van het koppelstuk.
8 Duw de moer over de dichtingsring en draai ze vast op het koppelstuk met een sleutel.
Leidingen leggen
Vanuit de collector vertrekt naar elke radiator een koud- en een warmwaterleiding. De radiatoren zijn dus niet in serie geplaatst, wat het voordeel biedt dat elke radiator evenveel warm water kan gebruiken van de ketel. Met het buis-in-buissysteem kun je collector en radiator zeer makkelijk verbinden. Door de aluminium kern is de buis heel vormvast, maar ook heel wendbaar. Je kunt de buis dus gemakkelijk in vrij scherpe bochten plooien. Je doet dat het best heel geleidelijk om knikken in de buis te vermijden.
9 Flexibele buizen kan je gerust in flauwe bochten leggen, maar voor korte bochten gebruik je het best een buigveer om de buis te plooien. Hou er ook rekening mee dat elke scherpe bocht een zwakke plek in de leiding is, beperk dus korte bochten tot een minimum.
10 Op een betonnen ondergrond leg je de leidingen vast met voetpluggen en kabelstrips. Voor de voetpluggen boor je een gat van 8 mm in het beton. Sla de voetplug in de vloer en leg de buis (of buizen) vast met de kabelstrips. Gebruik op houten vloeren of steunbalken enkele of dubbele metalen beugeltjes met houtvijzen.
Radiator hangen
11 Je kunt een bijkomende wandradiator met beugels zo tegen de muur hangen. Zorg ervoor dat de radiator mooi recht hangt. Je behaalt het beste rendement als je de radiator op de koudste plekken in de kamer monteert, bijvoorbeeld onder een raam of tegen een buitenmuur. In grotere ruimtes is het beter om meerdere radiatoren te plaatsen. Hou, als je de radiator plaatst, minstens 5 cm vrij ten opzichte van de wand. Hou boven en onder de radiator +/- 10 cm vrij. Hierdoor is er voldoende luchtcirculatie mogelijk en ook voor het stofzuigen is dit erg praktisch. Hang je de radiator aan een buitenmuur, bevestig erachter dan een radiatorfolie tegen de muur zodat de warmte niet door de muur trekt en verloren gaat.
Radiator aansluiten
12 De radiatoraansluitingen kunnen via een vloer- of muuraansluiting gebeuren. In dit geval gaat het om een vloeraansluiting. Zorg ervoor dat de leidingen voldoende ver uit de vloer komen. Sluit de aanvoerleiding aan, met de thermostatische kraan ertussen.
13 Sluit aan de andere kant van de radiator de afvoerleiding aan. Ook hier gaat dat bij flexibele leidingen heel eenvoudig dankzij klemkoppelingen die je enkel hoeft aan te draaien.
14 Werk daarna de openingen in de vloer weg met speciale afdekringen.
Waarom kiezen voor een thermostatische kraan
Met traditionele radiatorkranen kan je enkel de wateraan- of afvoer regelen. Je kan er dus niet de temperatuur per radiator mee regelen. Dat kan wel met thermostatische kranen. Ze zorgen ervoor dat de ingestelde temperatuur niet overschreden wordt en houden daarbij rekening met de gratis warmte van de zon of andere elementen zoals kooktoestellen, lichaamswarmte, verlichting, huishoudelijke apparaten en dergelijke. Daardoor krijg je een hoger comfort en bespaar je flink wat op je energierekening. Besparingen van 5 tot 10% in vergelijking met een handmatige kraan is zeker haalbaar. Sommige netbeheerders geven zelfs een premie van € 5 per stuk als je in een bestaande woning thermostatische kranen plaatst.
Kies de juiste voeler
 Het meest populaire model van de thermostatische kraan is deze met de ingebouwde voeler. In sommige gevallen moet je echter kiezen voor een voeler of bediening op afstand. Het element moet namelijk de mogelijkheid hebben om een representatieve ruimtetemperatuur te meten.
Kies voor een ingebouwde voeler als:
• de ruimtelucht vrij rond het regelelement kan circuleren
• het regelelement niet wordt beïnvloed door tocht of koude van geopende ramen of deuren.
Kies voor een voeler op afstand als:
• gordijnen, vensterbanken, meubels of andere obstakels een vrije luchtcirculatie langs het element belemmeren
Kies voor een afstandsbediening als:
• de afsluiter zich op een moeilijke plaats bevindt, bijvoorbeeld in een omkasting of in een convectorput.
Radiator ontluchten en bijvullen
 Als een van de waterradiatoren in huis aan de bovenkant koud aanvoelt, of als je borrelende geluiden hoort, wijst dat erop dat er zich lucht in het circuit bevindt. Ontluchten is in dat geval noodzakelijk, aangezien lucht in de leidingen of radiatoren niet alleen de warmteafgifte verhindert, maar ook inwendige roestvorming veroorzaakt. Draai voor je ontlucht je hoofdwaterkraan dicht en begin beneden aan je centrale verwarmingscircuit. Laat de lucht en ook het water ontsnappen uit de ontluchtingskraan. Hou een kommetje onder die kraan om het water op te vangen. Ontluchtingskranen met sleutel worden steeds meer vervangen door die met een wieltje. Door allerlei oorzaken, zoals bijvoorbeeld een lek, kan er in een cv-installatie water verloren gaan. De te lage druk die daardoor in je cv-installatie ontstaat, kan geen degelijk warmtetransport meer garanderen en dat kost je onnodig veel energie. Daarom vul je in dat geval maar beter water bij. Zet eerst en vooral je cv-installatie uit. Om bij te vullen bevestig je een aangesloten tuinslang aan de waterinlaat van de installatie. Draai de slang nog niet helemaal op de waterinlaat vast, maar zet eerst de kraan open en laat op die manier alle lucht uit de slang lopen. Zodra er enkel nog water uit het slanguiteinde aan de waterinlaat spuit, draai je de slang volledig vast en de waterleidingkraan volledig open. De afsluiterkraan bij de waterinlaat draai je nu voorzichtig open tot een druk van 1,8 bar. Zorg ervoor dat de temperatuur van het cv-water tijdens het bijvullen nooit meer dan 35 °C bedraagt.
|
 Hoe werkt een thermostatische kraan?
De werking van een thermostatische kraan is eigenlijk vrij eenvoudig. In het thermostaatelement in de kop van deze kraan zit een vloeistof- of wasvulling die uitzet of krimpt onder invloed van de omgevingstemperatuur. Dat krimpen en uitzetten zorgt ervoor dat de kraan zich automatisch opent of sluit, naarmate het respectievelijk te koud of net warm genoeg is in de kamer waar die geïnstalleerd is. Andere thermostatische kranen zijn gevuld met een kleine hoeveelheid vloeistof en voor de rest met damp van die vloeistof. De vloeistof condenseert op de koudste, dus ten opzichte van de warme afsluiter meest geïsoleerde, plaats en dat is de voeler. De dampspanning stijgt en daalt met de temperatuur van de vloeistof.
1 Bij dalende ruimtetemperatuur en dampdruk worden de balg en de bedieningsstift door de instelveer verder naar binnen bewogen en wordt de regelklep van de afsluiter tegen de eigen veer in verder gesloten.
2 Bij stijgende temperatuur gebeurt net het omgekeerde. Dankzij de relatief geringe meetenergie reageren elementen met vloeistofdamplading snel en nauwkeurig op veranderingen in de ruimtetemperatuur. De meeste thermostatische kranen kan je op 5 verschillende standen instellen. Stand 1 staat dan bijvoorbeeld voor 12°, stand 5 voor 24°. De regelklep sluit pas wanneer de temperatuur 2° hoger is. Je kunt een thermostatische kraan ook instellen op vorstbeveiliging, meestal aangeduid door een sterretje. De ruimtetemperatuur wordt dan op een veilig vorstvrij niveau gehandhaafd, bijvoorbeeld 7,5°C.
Doorsnede thermostatische kraan
 1 Ingebouwde voeler
2 Balgelement
3 Instelknop
4 Instelveer
5 Drukstift |
Voor meer informatie: zie Lezersservice en www.dobbit.be
Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met SELFMATIC |
