 Heeft u onder uw dakspannen nog een ruimte die vanaf de vloer tot aan het hoogste punt 2m30 meet ? Weet dan dat daar heel veel mee te doen valt !
U kunt uw leefruimte met 45 tot 70% uitbreiden door simpelweg het gedeelte van uw huis dat juist onder het dak ligt in gebruik te nemen !
Voor voldoende licht zorgen, eventueel door nieuwe vensters te plaatsen.
Een ladder of een trap installeren om de ruimte vlot toegankelijk te maken.
En dan overgaan tot de afwerking : de ruimte inrichten door wanden te plaatsen.
Eerste gebod : isoleren
Let op. U gaat een gevoelige zone verbouwen !
De luchtmassa onder uw dak had tot vandaag een functie : ze beschermde de rest van het huis 's winters tegen de koude en 's zomers tegen de hitte.
Als u deze ruimte in gebruik neemt, blijft enkel het dak over als overgang tussen binnen en buiten.
Er is dus werk aan de winkel :
De dakconstructie, de muren en eventueel de vloer isoleren.
Hier wacht u een uiterst belangrijke opdracht. Net zoals het hoofd bij het menselijk lichaam, is de dakconstructie bij een huis verantwoordelijk voor het grootste warmteverlies in verhouding tot de vloeroppervlakte.
Bij een woning die is opgetrokken in materialen met een gelijkwaardig isolerend vermogen, is de dakbedekking verantwoordelijk voor naar schatting 30% van het warmteverlies !
Een scherm tegen de koude
Een goede isolatie begint bij de materiaalkeuze. Houd rekening met twee criteria :
1/ De aard van de ondergrond die u gaat isoleren
Een muur, een vloer of een dak vragen een verschillende aanpak qua isolatie.
Het isolatiemateriaal moet soms op zeer onregelmatige vlakken worden aangebracht of in moeilijk toegankelijke hoekjes en kantjes worden gewrongen. In andere gevallen, bijvoorbeeld bij de vloer, moet het isolatiemateriaal over een stevige mechanische weerstand beschikken.
Tal van materialen zijn beschikbaar. Er is een oplossing voor elke mogelijke situatie ! Minerale wol is verkrijgbaar is soepele rollen of vaste platen.
2/ De weersomstandigheden die u moet trotseren
Men kan het optimale "warmtedoorlatingscoëfficiënt" berekenen voor elke min of meer homogene klimaatzone. Het warmtedoorlatingscoëfficiënt van een materiaal meet zijn natuurlijke eigenschap om warmte te laten ontsnappen. Hoe kleiner dat coëfficiënt, hoe hoger het isolerend vermogen.
Belangrijk om weten is dat het warmtedoorlatingscoëfficiënt rekening houdt met de warmtegeleiding van de materialen die op hun beurt wordt beïnvloed door hun dikte. Als men in Zuid Europa een bepaalde energiebesparing realiseert met een 16 cm dikke glaswoldeken, heeft men in Noord Europa voor hetzelfde resultaat een gelijkaardige deken met een dikte van 20 cm nodig.
Om de geschikte dikte te berekenen, moet men echter ook naar de energieprijs kijken, onafhankelijk van de klimaatzone waarin men zich bevindt. Hoe duurder de energie, hoe meer baat men heeft bij een dikkere isolatie.
Maar denk eraan dat glaswol vanaf een dikte van meer dan 25 cm geen extra energiebesparende meerwaarde geeft.
De isolatiekampioenen
Natuurlijke isolatiematerialen of minerale wol :
Deze zijn zeer doeltreffend en voordelig bij aankoop, maar hebben het dubbele nadeel dat ze veel ruimte opeisen en dat ze met de nodige voorzichtigheid moeten worden verwerkt.
Glaswol :
Dit is het voordeligste natuurlijke isolatiemateriaal. Het is leverbaar in panelen of op rollen die aan de dakspanten worden vastgeniet. De aluminiumfolie op een van beide zijden vervult de rol van dampscherm en weerkaatst de warmte.
Rotswol :
Rotswol is bij aankoop een beetje duurder dan glaswol, maar laat zich gemakkelijker verwerken en heeft ook een geluidsisolerend vermogen.
Een ander voordeel: rotswol is ongevoelig voor water en absorbeert geen condensatievocht. Rotswol is verkrijgbaar op rol en in platen.
Kunststofmaterialen :
Deze bieden een oplossing als men over onvoldoende ruimte beschikt om een mineraal isolatiemateriaal aan te brengen in de aanbevolen dikte. Toch moeten deze materialen eerder als aanvullende isolatie worden beschouwd.
Geëxpandeerd polystyreen wordt geleverd in dunne panelen. Het wordt
aanbevolen om het effect van koudebruggen te verminderen en om condensatieproblemen aan te pakken.
Ook geëxtrudeerd polystyreen wordt verkocht in panelen die in elkaar worden
gehaakt met tand en groef en tegen de kepers worden bevestigd. Dit materiaal heeft uitstekende geluidsisolerende kwaliteiten en vermindert het koudebrug effect.
Goed om weten is dat kunststofmaterialen minder duur zijn dan natuurlijke isolatiematerialen, maar dat ze anderzijds ook minder goede thermische prestaties leveren en minder vuurbestendig zijn.
Samengevat moet de materiaalkeuze het resultaat zijn van het beste compromis tussen :
- De beschikbare ruimte,
- Het gewenste isolatieniveau,
- Het budget dat men eraan wil besteden.
Een "grote beurt" voor het dak
Eenmaal de ruimte onder de dakbalken is geïsoleerd, is het dakwerk zo goed als onbereikbaar. Daarom moeten de werkzaamheden absoluut starten met een grondige inspectie en een eventuele behandeling van het dakgebinte.
Als de aanwezigheid van beestjes of schimmels duidelijk zichtbaar is of blijkt uit een sondering van de draagbalken, haalt u er best een specialist bij. Hij is alleszins beter geplaatst om uw diagnose te bevestigen en de juiste behandeling voor te schrijven.
Het isolatiemateriaal wordt geplaatst volgens de regels van de kunst. Allereerst controleert men of het dak perfect waterdicht is. Elke belangrijke waterinsijpeling tast immers vroeg of laat het gebinte aan.
Vervolgens moet men een ruimte van twee tot drie centimeter vrijlaten tussen de dakbedekking en het isolatiemateriaal. Die leegte volstaat voor een goede trek of ventilatie en voorkomt daardoor het optreden van condensatie. Condensatie ontstaat namelijk als lucht met een hoge vochtigheidsgraad afkoelt. Een goede luchtcirculatie is de beste preventieve remedie!
De isolatie van het dak gebeurt meestal met een dubbele laag minerale wol (beschikbaar in rollen en panelen), voor zover de diepte tussen de kepers dat toelaat. In het andere geval kan men altijd zijn toevlucht nemen tot panelen in kunststofmateriaal.
Moet het dakgebinte zichtbaar blijven ?
Als het gebinte een zekere uitstraling heeft, zou het jammer zijn om het weg te moffelen achter een bekleding van schotten, gipspanelen of andere.
De isolatie mag dus discreet op de achtergrond blijven. In dat geval volstaat het een rotswolpaneel samen met een gipskartonplaat aan te brengen. De horizontale elementen (dakstoelbalken) en liggers die de dakbedekking (kapgebinte) dragen, mogen zichtbaar blijven ! En om het hout nog wat extra karakter te geven, hoeft men niet te aarzelen erover te gaan met een laagje kleurloze beits of vernis. Muurankers en verbindingspennen zijn stille getuigen van de constructie en dragen bij tot de charme van een gebinte.
Aandacht voor de vloer
Als het een verloren zolderruimte betreft :
In dat geval heeft men er alle belang bij de vloer te isoleren. Dat kan zonder grote kosten, bijvoorbeeld door tussen de vloerbalken isolatiedeeltjes te verspreiden (rotswolvlokken of polystyreenkorrels) die in bulk leverbaar zijn.
Een andere mogelijkheid is het aanbrengen van rollen rots of minerale wol over de vloer. Let erop het dampscherm naar de woningzijde toe te leggen. Polystyreenpanelen zijn geschikt voor hindernisvrije gemetselde vloeren.
Als u de ruimte in gebruik wilt nemen :
In dat geval is de vloerisolatie facultatief maar toch wel aan te raden!
Gebruik hiervoor een materiaal met een goede mechanische weerstand.
Het zal immers het gewicht van een plankenvloer of een andere bekleding moeten kunnen dragen evenals het gewicht van de mensen die erop lopen.
Er bestaat veel keuze voor de bekleding van de vloer van zolderruimtes.
Vanuit isolatie oogpunt moet men de voorkeur geven aan plankenvloeren, panelen of vloerelementen die bovenop de dwarsbalken worden bevestigd.
Op die manier blijft er tussen de vloer en de eronder liggende zoldering ruimte voor isolerend materiaal.
De nieuwe OSB panelen van Norbord Sterling vormen een praktisch en esthetisch verantwoord alternatief.
Meer klassieke uitvoering : de vloerelementen in spaanderplaat.
Meer rustieke uitvoering : de traditionele spijkerbare plankenvloer (witte noordse den verdient de voorkeur).
Wat u ook kiest, let erop dat het materiaal van uw keuze voldoende vochtbestendig is in functie van de ruimte die u gaat inrichten.
Tegen de muren op
Controleer of de muren in goede staat zijn en grijp zo nodig in vooraleer ze met isolatie te bekleden.
Sandwichpanelen zijn de ideale oplossing voor muren. Ze zijn samengesteld uit een gipskartonplaat van ten minste 10 mm dik die tegen een bepaald isolatiemateriaal is vastgekleefd : geëxtrudeerd of geëxpandeerd polystyreen of rotswol. De totale dikte van een sandwichpaneel varieert van 2 tot 12 cm. De meest doeltreffende isolatie bij een nog redelijk te noemen dikte is geëxtrudeerd polystyreen. Dit is echter meteen ook de duurste oplossing. We botsen dus opnieuw op het probleem van het compromis prijs/doeltreffendheid /dikte !
Verlies ook de geluidsisolerende kwaliteiten van rotswol niet uit het oog.
Enkelvoudige gipskartonplaten zijn meer afhankelijk van de staat van de muren. Hun isolerend vermogen is zwak, maar ze kunnen ook andere isolatielagen bedekken. In dat geval heeft het geheel hetzelfde isolatievermogen als een sandwichpaneel.
De installatie van een thermische muurbekleding biedt ook een ideale gelegenheid om onzichtbare elektriciteitsleidingen te plaatsen. Trek ze gewoon over de muur die daarna geïsoleerd wordt. Gebruik hiervoor echter alleen vuurvaste installatiebuizen.
Lees nog meer over de juiste werkwijze bij het plaasten van isolatie in onze Bricofiches 7.1 "Een dak isoleren" en 7.2 "Muren en vloeren isoleren". |
