 Oog, licht en verlichting : een wetenschappelijke benadering
Ons netvlies is in feite een buitengewoon meetinstrument : het registreert verschillende prikkels en reageert hierop afhankelijk van de helderheidsgraad (de sterkte van een lichtbron of de weerkaatsing ervan op een oppervlak) en de omgevingsverlichting. In een omgeving met zwak licht wordt ons gezichtsveld kleiner en verliezen we het waarnemingsvermogen voor reliëf, diepte en kleuren. Daarom werkt het visuele zintuig alleen naar behoren bij de geschikte verlichting. We zijn omringd door twee vormen van het licht : het daglicht en het kunstlicht. Het eerste verandert voortdurend onder invloed van de tijd van het jaar, het uur van de dag en de geografiche situatie.
Kunstlicht daarentegen moet niet alleen zorgen voor een verlichting die gelijk is aan het daglicht, maar dient bovendien de soms wisselvallige veranderingen van het daglicht te ondervangen.
U moet weten dat de kleurschakeringen van het licht meetbaar zijn. Met de zgn. Kleurtemperatuur, die uitgedrukt wordt in "K", kan een "zonsondergang of opgang" (minder dan 2.700 K), een "heldere hemel" (6.000 K) of een "zonnige middag" (5.800 K) worden weergegeven. Het is dus uiterst belangrijk de juiste lamptechnologie te kiezen. Klassieke gloeilampen beschikken gewoonlijk over een kleurtemperatuur van 2.400 tot 2.800 K, wat overeenstemt met een lichtuitstraling die niet helemaal wit is. De stralen van deze lampen neigen eerder naar rood en oranjeachtig dan naar blauw.
De halogeenlampen, met een kleurweergaven van 3.000 K, geven een wit effect omdat deze meer blauw en violet uitstralen.
De fluorescentielampen of TL-lampen bieden een kleurtemperatuur tussen 2.700 K (roodachtig wit) en 6.000 K (wit daglicht).
U heeft dus een ruime keuze uit een kleurenpalet om uw interieur aan de kleuren van uw persoonlijkheid aan te passen!
Aan verlichting moet men werken
Men kan stellen dat we een groot deel van ons leven "onder verlichting" doorbrengen.
Tijdens bepaalde periodes van het jaar kunnen we zelfs niet zonder verlichting. Daarom is het absoluut noodzakelijk heel wat aandacht aan onze lichtbronnen te besteden :
- Wetenschappelijk gezien :
We schakelen het licht aan om te kunnen zien en onze ogen zijn zeer gevoelig. Als we deze basisregels niet volgen, kan dat zowel fysiologische als psychologische gevolgen met zich meebrengen.
- Voor de kwaliteit van het leven :
30 % van onze tijd in kunstlicht doorbrengen betekent toch wat. Die tijd moeten we dan ook de beste omstandigheden kunnen doorbrengen, m.a.w. in een omgeving die "aangenaam is voor onze ogen". De verlichting speelt dan ook een cruciale rol in het scheppen van een gezellige, warme en levendige sfeer in huis.
Spelen met nuances
Hoe witter het licht, hoe stralender de kleur zal zijn.
Let wel, "wit" is een relatief begrip en kan verschillend zijn afhankelijk van de voorwerpen in de omgeving.
Een muur in een warme kleur zal een warm licht weerkaatsen, terwijl een gelakt oppervlak de kleuren van het licht nauwelijks zal veranderen. De gekleurde gloeilampen (pastelkleuren, kaarslampen, reflectorlampen, ...) zijn zeker aan te bevelen voor speciale sfeerverlichtingen.
Efficiëntie en esthetiek, hand in hand
Elke ruimte stelt zijn eisen en heeft zijn beperkingen.
Tracht zowel de praktische als de esthetische kant ervan te bekijken. Het basisprincipe is echter : meerdere kleine lichtbronnen bieden altijd een veel beter resultaat dan één enkele grote.
De laatste jaren wordt die trend daarenboven bevestigd.
Zowel professionele decorateurs als particulieren kiezen steeds meer voor een veelvoud van steeds kleinere lichtbronnen met een klein vermogen. Daarom gingen we eens een kijkje nemen in het hele huis.
Het lichtspel in de woonkamer
De huiskamer, een ruimte waarin ontspanning en activiteit in elkaar vloeien en voornamelijk 's avonds wordt geleefd, is zonder twijfel de plaats die de hoogste eisen aan de verlichting stelt. Hier moet u rekening houden met de verschillende functies van de kamer : creëer een algemene sfeer, doseer precies de hoeveelheid licht die noodzakelijk is voor een specifieke activiteit en accentueer decoratieve elementen.
Hoe? Gebruik meerder lichtbronnen (staan- en tafellampen, lichtarmaturen, spots op rail, enz.) en combineer oordeelkundig de verschillende kleuren, sterktes en types van de lampen voor een optimale verscheidenheid en harmonie. Hier volgen enkele ideeën die u naar wens kunt uitwerken :
- Staanlampen en plafondverlichting met halogeenspots bieden u de basisverlichting die het daglicht benadert.
- Wandlampen vormen een uitstekend middel om indirect licht in de kamer te brengen. Door afwisselend licht op de muren en het plafond te laten weerkaatsen, benut u de sfeerverlichting optimaal.
- Tafellampen uitgerust met een lamp van geringe sterkte geven een rustig, warm en transparent accent.
Laat accentverlichting spreken
De eerste generatie spots gaf een lichtbundel met nog iets te brede stralen. Vandaag bieden reflectorspots u echter een gebundeld licht.
Wanneer ze daarenboven voorzien zijn van een dimmer en u ze bovendien nog kunt oriënteren, kunt u alle blikken doen richten op een decoratief element of de lichtbundel doseren om een specifieke sfeer te bekomen. Zorg ervor dat deze spots aan de zijkant en op voldoende hoogte worden geplaatst. Zodat u elke vorm van verblinding of te intense warmte vermijdt.
Wat de keuze betreft, kan u kiezen uit 4 vermogens voor de lampen : 40, 60, 75 of 100 W (met een diameter van de lampvoet van respectivelijk 50, 63 of 80 mm). Denk eraan, steeds meer wordt gebruik gemaakt van 40 W en meerdere spots.
De oplossing als u niet weet te kiezen tussen een sfeerverlichting en een accentverlichting is het gebuik van oriënteerbare spots op een rail, waardoor u afwisselend de ruimte kunt verlichten of de lichtbron kunt richten op een specifiek decoratief element.
Er bestaan types verlichting die aangepast kunnen worden aan meerdere verschillende lichtbronnen en zelfs combineerbaar zijn.
Op dit type rail kunt u naar keuze of zelfs afwisselend een reflectorspot met standaardlamp of een halogeenspot met een ingebouwde adaptor plaatsen, of zlfs een halogeenspot met geïntegreerde transformator en adaptor met een dichroïsche lamp van 12 V.
Elk van deze verlichtingsvormen beschikt over een verschillende "lichtkwaliteit" en via het aanbod van technische variëteiten kunt u een optimale lichtkeuze maken.
Nog een "truukje" voor het spelen met indirect licht : rails die aangebracht worden parallel met een reeks boekenkasten of een televisiemeubel geven het meubel niet alleen de gepaste verlichting maar zorgen bovendien voor een decoratief effect.
De gloeilampen kunnen op zich al een decoratief element zijn. Vandaag de dag worden decoratieve modellen ontworden die gezien mogen worden.
De basisregel blijft steeds het evenwicht tussen de kleuren, terwijl u gebruik kunt maken van de grootst mogelijke verscheidenheid aan lichtbronnen en verlichtingsappparatuur.
In de keuken primeert gerichte verlichting
De keuken is de drukst bezochte plaats in huis. Veel te lang werd de keuken bekeken vanuit een functioneel standpunt, terwijl we nu steeds meer de klemtoon op gezeligheid leggen.
Daarom is het van belang in de keuken een centrale sfeervolle verlichting aan te brengen. Voor de keuken is bovendien een gerichte verlichting nodig om de, soms niet ongevaarlijke, werkjes goed uit te voeren : vergeet niet dat u hier werkt met water, vuur of andere warmtebronnen en scherpe voorwerpen. Daarom moet de gerichte verlichting primeren.
De klassieke fluo-buislampen zijn de meest gebruikte. De modellen op een metalen sokkel (basismodellen) blijven meestal uit het zicht omdat ze achter een paneel worden beplaatst. Maar nu verschijnt een nieuwe generatie van fluorescente buislampen op de markt, met een doordacht design en bijkomende functies dan alleen maar verlichten. Specifiek ontworpen om gezien te worden. Zo krijgt uw keuken een decoratief tintje.
Technisch gezien hebt u een ruime keuze aan vermogens (8 tot 18 W). De lampen zijn gemaakt uit polycarbonaat, (een grondstof die beter bestand is tegen hoge temperaturen). Verder zijn ze conform de geldende normen en kunt u ze zonder enig risico plaatsen, voor zover u natuurlijk de instructies van de fabrikant volgt.
Vandaag de dag vinden we ook een steeds ruimere keuze aan in- en opbouwspots, speciaal ontworpen voor de keuken. Kies, voor uw veiligheid, altijd voor spots die geschikt zijn om gebruikt te worden in een vochtige ruimte (Klasse II).
Wanneer u door de hal wandelt
Een gang of hal heeft vaak geen of weinig ramen en u doet er dus goed aan deze ruimte op te waarderen : er is niets zo ongastvrij als een donkere hal of gang waneer u het huis betreedt of zo gevaarlijk als een trap die u op de tast moet beklimmen of afdalen.
Dit probleem lost u zo op met een plafondlamp of, wanneer u resoluut voor modern kiest, met een rail of laagspanningskabels met spots. Ook inbouwspots in het plafond worden vaak gebruikt.
Heel recent vinden we ook inbouwspotjes die "LED"-technologie gebruiken. Deze spotjes stralen nooit warmte uit en zijn, bijvoorbeeld, uitstekend geschikt om ingebouwd te worden in de treden van uw trap.
Als de doorgang vaak voortdurend verlicht blijft, kiest u uiteraard het best voor energiespaarlampen. Onmiddellijk zal u in huis veel minder de klassieke zin "Vergeet het licht in de gang niet !" te horen krijgen.
En de slaapkamer ?
In de slaapkamer van de ouders is sfeer een zeer belangrijke factor. Ook op de plaats waar u slaapt moet een efficiënte verlichting voorzien worden, zodat u duidelijk kunt zien (bijvoorbeeld 's ochtends in de winter).
Ook daarom gebruikt u beter een groter aantal lichtbronnen, die naar keuze samen of anafhankelijk van elkaar kunnen worden bediend.
Bij uw keuze van sfeerwandlampen en nachttafellampen - gaande van de traditionele modellen met lampekap over oriënteerbare lampen tot de moderne staanlampen - moet u zorgvuldig te werk gaan, want met de juiste combinatie kunt u het licht moduleren. En wanneer u graag wat leest voor u gaat slapen, moet u zeker een verlichting overwegen met een geconcentreerde lichtbundel die enkel uw boek verlicht, zodat u wel een een helder zicht hebt maar uw partner rustig kan inslapen.
De kinderkamer : werk- en speelruimte
In deze kamer zullen de kinderen niet alleen slapen, maar ook (afhankelijk van de leeftijd) spelen, studeren, met vrienden en vriendinnen praten, enz.. Houd dus rekeing met zowel sfeer als functionaliteit.
Er zijn een aantal sobere of meerkleurige klemspots, railspots of plafondspots beschikbaar, waarmee u verschillende verlichtingen met elkaar kunt combineren en die in functie van de verschillende activiteiten overdag of 's avonds kunnen worden gebruikt. Zo kunt u een kleuren- en lichtpalet creëren dat de persoonlijkheid van uw kind weerspiegelt.
De badkamer, waar u zich opsmukt
In het licht van de meest persoonlijke en intieme kamer van het huis moet u zich kunnen opmaken, terwijl uw huidtint "natuurlijk" blijft. U ziet 's ochtends bij het opstaan toch liever geen groenachtige verschijning in de spiegel (deprimerend) en u kiest toch liever wel de juiste tint van lippenstift.
Wat u nodig hebt is een heldere verlichting die echter niet te agressief is. Verder dient de badkamer ook om u eens lekker te ontspannen. Het is van belang dat u hiervoor een algemene sfeerverlichting kiest waardoor u in alle rust kunt genieten van een aangenaam en relaxerend bad.
Meerdere oplossingen zijn voor ieders budget voorhanden. U kunt een lichtbron aan het plafond aanvullen met leuke wandlampjes boven of naast de spiegel. Of wat dacht u van een verlichte spiegel ? Kiest u voor een moderne "look" in uw badkamer? Opteer dan zeker voor spots. U mag ook hier bij de aankoop niet vergeten te controleren of de lampen confom klasse II zijn (= waterdicht). Voor een meer gespreide verlichting kunt u dichroïsche halogeenlampen met ultra lage spanning (ULS) in het plafond inbouwen.
Let er steeds op dat de producten die u koopt conform de normen zijn.
Volg steeds de gebruiks- en installatie-instructies van de fabrikant. |
