e-shop Promoties en acties Diensten Calculators Newsletter     version FR
  Tuinliefhebber Bouwliefhebber Tips en kneepjes Bricofiches Forum Winkels
Praktische raadgevingen
Raad van de maand
Evenementen

Raad en tips van de maand

Een houten terras aanleggen

Iedere gemotiveerde doe-het-zelver kan een houten terras aanleggen,

op voorwaarde dat hij zich houdt aan enkele eenvoudige, maar wel belangrijke principes.

Hier volgt eerst wat basistheorie, waarna we de opbouw van een dergelijk terras stap voor stap volgen.

Zou er één vloerbedekking beter geschikt zijn dan hout, het natuurlijke materiaal bij uitstek, voor de overgang van het huis naar de tuin? Waarschijnlijk niet. Hout is ook een aangenaam en makkelijk materiaal om mee te werken. Toch mag je de aanleg van zelfs een eenvoudig terras zeker niet onderschatten.

Dat begint met een verstandige keuze te maken uit de talrijke aangeboden houtsoorten, het opteren voor een geschikte structuur en de juiste bevestigingen, enzovoort. Daarom is het belangrijk dat je, voor je er effectief aan begint, eerst de nodige documentatie en informatie verzamelt.

De eerste keuze die zich opdringt is dus die van de houtsoort die je gaat gebruiken. Meer nog dan esthetische overwegingen - daar komen we verder op terug, zijn het vooral de eigenschappen van het hout die je keuze moeten bepalen.

Hout moet aan bepaalde voorwaarden voldoen om buiten te kunnen worden gebruikt. Het moet stevig zijn, slijtvast en bestand tegen zwammen en schimmels. Naargelang de natuurlijke duurzaamheid wordt hout ingedeeld in duurzaamheidsklassen van I tot V. Hout van klasse I is zeer duurzaam en blijft minstens

25 jaar goed in contact met de grond. Hout van klasse II heeft een levensduur van minstens 15 tot 25 jaar. Hout dat tot een van de andere drie klassen behoort is niet duurzaam genoeg voor een terras.

De duurzaamheid van hout kan verbeterd worden door het preventief een diepgaande bescherming te laten ondergaan. Dat kan gebeuren op verschillende manieren en met verschillende producten. Een vaak toegepast procédé is dat men naaldhoutsoorten door middel van een vacuümdrukbehandeling impregneert. Toch is het naar onze mening beter om de voorkeur te geven aan hout met een grote natuurlijke duurzaamheid.

Andere eigenschappen van het hout waarmee rekening moet gehouden worden zijn de stabiliteit (weinig vormveranderingen) en de stijfheid (die bepaalt de draagkracht).

Sommige inlandse houtsoorten zoals kastanje en eik hebben de vereiste kwaliteiten, maar zijn nog niet altijd voldoende beschikbaar of soms gewoon te duur.

De meeste tropische houtsoorten die voor een terras worden aangeraden, zijn daarvoor ook geschikt, maar daar stellen zich andere, ethische en ecologische problemen. Vraag in elk geval steeds naar hout met een FSC-label.

Teak is de beste houtsoort voor terrassen, maar de hoge prijs (meer dan 120 euro per m2, exclusief btw en plaatsing) schrikt veel liefhebbers af. Andere, meer betaalbare houtsoorten hebben de plaats van teak ingenomen.

Bangkirai is daar het bekendste voorbeeld van. Deze houtsoort uit de vochtige wouden van Indonesië en Maleisië heeft in de jaren ’90 de markt volledig ingepalmd en heeft een tijdlang alle andere houtsoorten totaal verdrongen. Maar bangkirai (of yellow balau), is in feite een soortnaam die een tiental Shorea-soorten met ongelijke kenmerken omvat. Het soortelijk gewicht (de ’volumieke massa') bijvoorbeeld varieert van 700 tot 1.150 kg per kubieke meter.

Bangkirai behoort tot de duurzaamheidsklasse II (gebruiksduur van 15 tot 25 jaar) en biedt een goede prijs-kwaliteitverhouding, als het hout van goede afkomst is, met als kwaliteitslabel ’Select and better'. Wel heeft het enkele onvolmaaktheden. Sommige soorten bevatten gommen die bruine vlekken kunnen veroorzaken op onderliggende elementen van het bouwwerk. Het hout vertoont ook neiging tot oppervlaktescheurtjes als het blootstaat aan de zon, en heeft soms kleine donkere boordergaatjes die het resultaat zijn van wormen. Geen van deze fouten heeft een negatieve invloed op de duurzaamheid van het hout.

Bangkirai heeft ten slotte ook de neiging tot zwart worden wanneer het regelmatig wordt geolied of gevernist, en kan na verloop van tijd een beetje vervormen.

In het hogere prijsgamma is dé topper van het ogenblik ipé, een houtsoort die voornamelijk uit Brazilië komt.

Het is zeer hard, zeer zwaar hout (1.050 kg/m3) en zeer duurzaam (klasse I). Ipé wordt omwille van zijn eigenschappen ook ’groen ebbenhout' genoemd. Het hout is groen- tot geelachtig bruin en de nerf is zeer fijn. Het grote nadeel is dat het behoorlijk krimpt bij het drogen, wat zich uit in reten tussen planken die tussen het vochtige seizoen en de volle zomer kunnen oplopen tot 5 mm .

Volgens specialisten mag er een schaarste van ipé worden verwacht over 5 à 10 jaar. De prijs gaat trouwens pijlsnel omhoog (+ 50% in iets meer dan een jaar).

Andere, voornamelijk Afrikaanse houtsoorten staan klaar voor de aflossing van de wacht. De meest courante of meest veelbelovende worden in het kader links voorgesteld.

Een houten terras wordt bijna altijd op ongeveer dezelfde manier uitgevoerd: een vloer van planken bevestigd op een structuur van balken. Die structuur kan evenwijdig lopen maar wordt beter gekruist, zodat een stevig rooster ontstaat. De tussenafstand tussen de balken hangt af van de dikte en breedte van de planken die erop komen. Planken van 20 mm dik en 140 mm breed moeten op een tussenafstand van maximum 40 cm ondersteund worden. Per bijkomende mm dikte of per bijkomende 2 cm breedte, mag de tussenafstand 4 à 5 cm groter worden.

Je moet er ook voor zorgen dat je de structuur zo goed mogelijk isoleert tegen grondvocht.

Ook een drainerend geotextiel onder het terras is aan te raden, omdat dat de groei van onkruid verhindert.

Tot zover de basisprincipes, maar naargelang de omstandigheden, kunnen de constructies heel wat ingewikkelder worden.

Ofwel beschik je over een harde ondergrond zoals een betonnen vloerplaat, een chape, een balkonstructuur of een bestaande houtstructuur; ofwel moet het terras in volle grond geplaatst worden.

Op een bestaande harde ondergrond

Dit is de makkelijkste oplossing. Je kunt de balken meteen bevestigen in de ondergrond, met schroeven en pluggen. Eventueel moet je enkele spieën plaatsen om de bovenkant van de structuur in hetzelfde (licht hellende) vlak te krijgen.

Breng onder de balken ook altijd een materiaal aan dat het opstijgend vocht tegenhoudt bij contact met de ondergrond (kleine stukjes bitumen, bijvoorbeeld).

Als de structuur meer dan 10 cm boven de ondervloer moet worden gebracht, kunt je ook regelbare contactblokjes (’plots') van kunststof gebruiken.

De sectie van de gebruikte balken moet minimum 4 x 6 cm zijn, maximum 8 x 23 cm .

In volle grond

Hier zijn twee oplossingen mogelijk.

- De balkenstructuur kan op palen bevestigd worden. Die moeten minstens 40 à 50 cm diep in de grond geplaatst worden en errond moet een betonnen versteviging worden gegoten van minstens 20 x 20 cm .

De paaltjes worden geplaatst met een tussenruimte van ongeveer 60 cm . Ze moeten wel van hout van klasse I zijn (azobé, itauba...), want ze staan in direct contact met de vochtigheid van de grond.

- De balkenstructuur kan op betonblokken bevestigd worden. Die kunnen op hun beurt op een laag gestabiliseerd zand of beton geplaatst zijn. Ook hier is een vochtwering onder de houten balken nodig. Deze oplossing werd gekozen voor het terras dat wij voorstellen in het tweede deel van dit artikel.

Dat kan gebeuren op drie verschillende manieren.

Zichtbare schroeven

De goedkoopste oplossing. Twee of drie schroeven bevestigen de plank op iedere balk.

Omdat het meestal om hard hout gaat, moet je de planken voorboren met een boor die de precieze diameter heeft van de schroef en de balk met een boor met een kleinere diameter (1 of 1,5 mm minder). Zonder voorboren kan de kop van de schroeven beschadigd raken.

Omdat de schroeven zichtbaar blijven, zal het resultaat mooier ogen als je ze met een koord mooi op één lijn op regelmatige afstand van elkaar plaatst.

Gebruik enkel schroeven van roestvrij staal, andere materialen kunnen gaan roesten of oxideren bij contact met het hout, waardoor dat kan verkleuren.

Ook nagelen behoort tot de mogelijkheden, mét voorboren, maar is niet aan te raden gezien de hardheid van hout (je zult veel nagels krom kloppen).

Clips

Er bestaan een dertigtal clipssystemen, maar ze werken allemaal volgens hetzelfde principe, namelijk een bevestiging in de groef in de smalle zijde van de plank. De meer gevorderde systemen maken het mogelijk om 3 of 4 planken tegelijkertijd te verwijderen om een beschadigde lat te vervangen of om toegang te krijgen onder het terras om bijvoorbeeld een voorwerp te nemen dat eronder zou zijn gevallen. Clips zijn duurder dan zichtbare schroeven, maar leveren meestal tijdwinst op bij het plaatsen en ze zijn heel wat discreter.

Op latten

De planken worden eerst, in reeksen van 3 of 4, langs onder bevestigd (onzichtbaar dus) op latten van ongeveer 2 cm dikte. Dan worden deze elementen op de balkenstructuur bevestigd. Deze werkwijze duurt wat langer, maar combineert het voordeel van een onzichtbare bevestiging met een steviger onderstructuur (in vergelijking met clips), en alles blijft toch gedeeltelijk demonteerbaar. Toch is dit systeem niet overal mogelijk: die bijkomende 2 cm van de latten kan soms net te veel zijn.

In het algemeen bestaat er een directe band tussen de dichtheid van het hout (zijn soortelijk gewicht of volumieke massa) en zijn duurzaamheid.

De meeste tropische houtsoorten wegen meer dan 600 kg/m3 en dat is zowat de drempelwaarde waarboven hout een grote natuurlijke weerstand heeft tegen schimmelveroorzakende organismen. Tussen haakjes, sommige houtsoorten, zoals ipé, overtreffen zelfs het soortelijk gewicht van water... en blijven toch drijven.

Er zijn echter ook andere elementen die de duurzaamheid van hout beïnvloeden, meer bepaald de aanwezigheid van bepaalde harsen en andere natuurlijke beschermingsstoffen.

Een vacuümdrukbehandeling is één van de mogelijkheden om de duurzaamheid te verbeteren. Een andere techniek is droogsterilisatie, waarbij het hout verwarmd wordt, zodat het minder gevoelig wordt voor insecten en zwammen.

Sinds de doorbraak van bangkirai worden planken voor terrassen vaak aangeboden met groeven. Die groeven hebben helemaal geen slipwerend effect, zoals vaak gedacht, maar dienen om het water vlot af te voeren en wat verluchtingsruimte te creëren tussen plank en ondergrond. Inderdaad, planken met maar langs één zijde groeven, zouden in feite met die zijde omlaag geplaatst moeten worden.

En het slipwerend effect van groeven dan? Eerlijk gezegd, effen planken zijn beter slipwerend dan gegroefde. In die groeven kunnen vocht, aarde, vuil, algen en mossen zich makkelijk ophopen en het terras zo pas écht glad maken. Op een effen plank zal dat minder snel het geval zijn.

Kortom, afgezien van het ietwat bijzonder esthetisch aspect, hebben groeven aan de bovenkant geen echt nut, maar zijn ze eerder geschikt om splinters op te leveren.

1. Afrormosia

Afkomstig uit Centraal-Afrika, klasse I en II.

Uitzicht: roodbruin met donkere nerven, fijne nerf.

Eerder licht (740 kg/m3). Tamelijk instabiel.

Deze houtsoort wordt beschermd en de handel erin wordt op wereldschaal gecontroleerd.

2. Bilinga

Afkomstig uit Centraal- en Equatoriaal-Afrika, klasse I.

Uitzicht: oranjegeel tot goudgeel tot oker, middelgrote nerf.

Eerder licht (760 kg/m3). Zeer duurzaam, zelfs in vochtig milieu.

3. Cumaru

Afkomstig uit Zuid-Amerika, klasse I.

Uitzicht: geelbruin tot roodbruin, donkere, middelgrote nerven.

Zeer zwaar (1.070 kg/m3), zeer hard.

4. Iroko

Afkomstig uit Centraal-Afrika, klasse I en II.

Uitzicht: geelbruin tot donkerbruin met vergulde glans, soms met witte stipjes. Grove nerf.

Tamelijk licht (640 kg/m3).

5. Itauba

Afkomstig uit Zuid-Amerika (Brazilië, Guyana), klasse I.

Uitzicht: geelbruin tot donkerbruin, glanzend tot olieachtig, fijne nerf.

Meestal zwaar (860 kg/m3) en zeer duurzaam, zelfs in vochtige milieus.

6. Limbali

Afkomstig uit Centraal- en West-Afrika, klasse II.

Uitzicht: roodbruin met groene of koperachtige tinten, grove nerf.

Gemiddeld zwaar (810 kg/m3).

7. Padouk

Afkomstig uit Centraal-Afrika, klasse I.

Uitzicht: rood, grove nerf.

Eerder zwaar (790 kg/m3), zeer stabiel, ongevoelig voor vervorming.

8. Tali

Afkomstig uit Centraal- en Zuidelijk-Afrika, klasse I.

Uitzicht: oranjegeelbruin tot roodbruin, helderder dan het hout afkomstig uit Oost-Afrika. Grove nerf.

Eerder zwaar (910 kg/m3) en extreem duurzaam.

Wie een houten terras heeft staat voor de keuze: ofwel het regelmatig behandelen met olie of een speciale vernis om het zijn oorspronkelijk uitzicht te laten behouden, ofwel het grijs laten worden (wat uiteindelijk gebeurt met alle houtsoorten, zelfs de rode Afrikaanse houtsoorten).

- Als je kiest voor het eerste, begin dan in de lente met het terras grondig te reinigen met water. Liefst zonder hogedrukreiniger, want die maakt de houtvezels los, maakt het hout wollig en vergroot de kans op splinters. Na het reinigen het terras enkele dagen laten drogen en dan vernis of olie aanbrengen. Kies voor een niet-filmvormende olie, anders kan het terras na verloop van jaren donker worden. De behandeling moet jaarlijks worden herhaald en op de zonnigste plaatsen zelfs twee keer per jaar.

Hoe dan ook is het moeilijk om op een terras een goede afwerkingslaag te behouden. Men loopt immers vanuit de tuin op het terras, er wordt met meubilair op geschoven, enzovoort.

- Als je ervoor opteert het hout natuurlijk grijs te laten worden, volstaat het om het terras jaarlijks grondig te reinigen met water. Vermijd daarbij bleekwater en andere schadelijke producten.

Voor de grondwerken

- graafmachine 1,5 ton

- schop

- kruiwagen

- waterpas

- waterpasdarm

- zand

- grind

- cement

- bitumen

- betonblokken van 20 x 20 x 40 cm

- geotextiel

Voor het terras

- handzaag met fijne tanden

- decoupeerzaag (wipzaag)

- elektrische verstekzaag

- schaaf

- zware hamer

- elektrische schroevendraaier 18 V

- diverse houtboren

- schroefbits(voor op de boormachine)

- klopboor

- lijmklemmen

- gewoon gereedschap: hamer, tangen, schaar, cutter...

IJzerwerk

- schroeven Ø 6 mm (lengtes van 70, 110 en 150 mm )

- bevestigingsclips + aangepaste schroeven (hier het B-Fixsysteem)

Een balkenstructuur of houten tegels worden soms ook rechtstreeks op een bed van genivelleerd grind geplaatst. Dat is uiteraard een snelle en goedkope methode om een houten terras aan te leggen. Maar als de structuur niet wordt verankerd, bijvoorbeeld aan palen die diep genoeg in de grond zitten, blijft dat een wat wankele en eerder tijdelijke oplossing.

Indien je je terras volledig zelf maakt, kan je 30 tot 50% besparen op de prijs die een professional zou vragen (die rekent 150 tot 200 euro per m2, levering, plaatsing en btw inbegrepen).

Hout blijft echter een vrij duur materiaal. Hierbij een richtprijs per vierkante meter voor de belangrijkste houtsoorten waarvan sprake in dit artikel (exclusief btw).

- Afrormosia: 90 €

- Afzelia: 70 €

- Kastanje: 35 à 40 €

- Eik: tot 100 €

- Ipé: 42 à 50 €

- Iroko: 40 à 50 €

- Padouk: 40 à 45 €

- Spar, vacuüm behandeld: 12 à 15 €

- Teak: 120 €

Daar moet je de prijs van de balken in hout van klasse I bijrekenen (2 à

4 euro per lopende meter), het geotextiel (0,3 à

0,7 euro per m2) en het beslag (schroeven of clips). Eventueel komt daar nog beton bij, betonblokken, de huur van een kleine graafmachine (ongeveer 300 euro per dag), enzovoort.

Goed om weten: Sommige firma's bieden ook een formule aan van terrassen in kit (montageplan, materiaal en advies geleverd door de onderneming, installatie door de particulier) die 80 - 90 euro/m2 kost voor een terras in ipé 20 x 140 mm bijvoorbeeld.

- © Brico 2014 - all rights reserved - Alle prijzen vermeld op deze website zijn inclusief BTW en exclusief leveringskosten. -