Het zal iedereen wel eens overkomen. U woont al enkele jaren gelukkig in uw zorgvuldig uitgetekende nieuwbouw of uw gerenoveerde droom-koopwoning, en dan komt de dag dat u op een bepaalde plaats in de woning een tekort ervaart aan stopcontacten.
U hebt een tweede computer met de nodige randapparatuur gekocht, of u wil toch zo graag dat Home Theater installeren. Een kleine elektrische uitbreiding dringt zich op.
Omdat het over elektriciteit gaat, dienen we ons te houden aan enkele wettelijke spelregels. Die zijn er om onze eigen veiligheid en die van onze woning te garanderen.
De regelgeving
Een elektrische kring met enkel stopcontacten mag maximaal acht enkelvoudige, dubbele, drievoudige, stopcontacten tellen. Meerdere stopcontacten die onder dezelfde afdekplaat zijn aangebracht, tellen dus maar voor één eenheid. We kunnen dus perfect zeven enkelvoudige stopcontacten en een dubbel stopcontact op een zekeringkring plaatsen. Maar ook is het volgens dezelfde wet mogelijk om acht viervoudige stopcontacten op zo'n kring aan te sluiten. Het spreekt vanzelf dat we hier ons gezond verstand zullen moeten gebruiken. Meerdere zwaarverbruikende toestellen op eenzelfde kring plaatsen, is duidelijk geen goed idee.
Verder moet een vaste elektrische installatie uitgevoerd worden met installatiedraad of kabel. Dat betekent dat we in geen geval soepele kabels mogen gebruiken die bedoeld zijn om verplaatsbare toestellen mee aan te sluiten. In de praktijk zullen we gebruik maken van VOB-draad of van VXB-kabel (zie kader).
Ook dienen draden die in eenzelfde buis worden geplaatst, tot dezelfde stroomkring (zekering) te behoren. Voor verschillende stroomkringen die in eenzelfde buis of kabelgoot lopen, mag u in dit geval geen VOB-draad gebruiken. In een kabelgoot mogen wel kabels die toebehoren aan verschillende stroomkringen, naast elkaar worden geplaatst.
Stopcontactkringen dienen steeds met draadsecties van 2,5 mm2 aangesloten te worden. Bij een gemengde kring van stopcontacten en verlichting is dat ook het geval, ook voor de verlichting.
Het midden van een gewoon opbouw- of inbouwstopcontact moet op minimaal 15 cm van de afgewerkte vloer staan. In een natte ruimte zoals de badkamer en de doucheruimte, moet die afstand worden verhoogd tot 25 cm. Stopcontacten die in een installatiekanaal zijn ingewerkt, mogen lager worden geplaatst. De onderkant van het stopcontact dient dan minimaal 2,5 cm van de vloer verwijderd te zijn.
Sterkstroomkringen en zwakstroomkringen moeten van elkaar gescheiden zijn. We denken hierbij aan enerzijds de kabels voor de stopcontacten en anderzijds de kabels voor de telefoon, het computernetwerkje, enz.
Op welke kring uitbreiden ?
Het ligt natuurlijk het meest voor de hand dat we de uitbreiding aansluiten op het dichtstbijzijnde stopcontact. We moeten echter eerst nagaan of er nog plaats is op die kring (max. 8 eenheden). De makkelijkste methode is om dat te bekijken op de elektrische schema's van de installatie. Zoek het betreffende stopcontact op het grondplan. Hier zal een code bij vermeld staan, bestaande uit een letter, gevolgd door een cijfer. Kijk daarna naar het eendraadsschema en zoek de letter van de code op. Bij deze letter zal een kring (automaat en stopcontacten) getekend zijn. Tel hoeveel eenheden de kring bevat. Trek dit getal af van 8 en u weet hoeveel eenheden stopcontacten u op deze kring nog mag bijplaatsen.
Bij gebrek aan elektrische schema's kan u de zekeringkring waartoe het stopcontact behoort waarop u wil uitbreiden, uitschakelen. Ga nu na welke andere stopcontacten of eventueel verlichting niet functioneren. Deze behoren allemaal tot dezelfde kring.
Lijsten, plinten, installatiekanalen
Vroeger werden kleine uitbreidingen uitgevoerd met een platte witte kabel die met nagelkrammen vastgezet werd in de houten plint. Tegenwoordig willen we toch wat mooier werken en gebruiken voor dergelijke uitbreidingen lijsten, plinten en installatiekanalen.
Lijsten zijn kleine kabelgootjes. Ze worden geïnstalleerd boven de bestaande plinten. De stopcontacten en schakelaars worden in bijpassende toestelbehuizingen naast de lijst geplaatst. Lijsten zijn enkel geschikt voor heel kleine, onopvallende uitbreidingen. En kan zowel horizontaal als verticaal mee worden gewerkt.
Plintsystemen zijn in grote mate vergelijkbaar met de lijsten. Ook hier worden de stopcontacten in toestelbehuizingen boven het plintsysteem geplaatst. Het plintsysteem dient niet alleen als plint, maar uiteraard ook om de kabels en draden in onder te brengen. In een plint kunnen meer kabels dan in een lijst. Plinten kunnen echter meestal niet verticaal worden gebruikt.
De installatiekanalen dan zijn flink groter dan hun voorgangers. Stopcontacten en schakelaars worden rechtstreeks in het installatiekanaal geplaatst. Dergelijke installatiekanalen zijn nuttig boven het schrijfvlak van een bureau. Ruim genoeg voor meerdere stopcontacten, telefoonaansluitingen en computeraansluitingen...
Zowel bij lijsten, plinten of installatiekanalen zijn er versies met een of meerdere tussenschotten. Dit is van belang wanneer men zowel sterkstroomkabels als zwakstroomkabels in dezelfde kabelgoot wil gebruiken. De verschillende soorten kabels komen dan in een apart compartiment van de kabelgoot te liggen.
Plaatsen van de kabelgoten
Lijsten hebben vaak een kleefband achteraan, om ze direct op de muur te kunnen aanbrengen. Anders zijn er schroeven en pluggen of installatielijm.
Bij plinten en installatiekanalen heeft de achterwand echter meestal boorgaatjes. We kunnen hier ook de aparte pluggen en houtvijzen gebruiken om ze tegen de muur te verankeren, of de zogenaamde nagelplug.
Om lijsten, plinten en installatiekanalen mooi te kunnen plaatsen, bestaan er accessoires: binnen- en buitenhoek, platte hoek, T-stuk, verlengstuk en eindstuk. Bij plinten en installatiekanalen kunnen vaak variabele hoeken worden gebruikt om niet-loodrechte muren ook mooi te kunnen afwerken. Meestal klikken de hulpstukjes gewoon op het kanaal. Op lengte brengen: bij lijsten een klein metaalzaagje; voor plinten en installatiekanalen een kleine slijpschijf of een afkortzaag.
Stopcontacten plaatsen
Eens de kanalen geplaatst, kunnen we de kabels en de stopcontacten aanbrengen. De kabels of draden worden er gewoon ingelegd. Als het grote kanalen zijn, zal veelal om de 40 à 50 cm een kabelhouder in het kanaal geplaatst zijn.
Afhankelijk van het merk kabelgoot, kunnen ofwel enkel stopcontacten van hetzelfde merk ofwel stopcontacten van eender welk merk worden gebruikt. Bijkomende hulpstukken zijn vaak nodig voor het monteren van de stopcontacten in de goot.
Wanneer we de stopcontacten en de andere aansluitingen (telefoon, computer) met de respectievelijke draden hebben verbonden, sluiten we de kabelgoot met het bijgeleverde deksel. We plaatsen eerst de deksels, verwijderen daarna de beschermfolie en plaatsen pas daarna de accessoires. Een wat te kort of onzuiver afgezaagd deksel wordt daar toch mooi mee afgewerkt. Ten slotte worden de afdekplaten voor de toestellen (stopcontacten, schakelaars, ...) aangebracht. Nu pas zal de uitbreiding worden aangesloten op een bestaand stopcontact of rechtstreeks op een nieuwe zekering in de verdeelkast. Vergeet uiteraard niet voor uw eigen veiligheid te zorgen door de elektriciteit uit te schakelen.
Schakel de zekeringen terug in en test de nieuw geplaatste stopcontacten, schakelaars en andere toestellen. Een laatste afwerking kan er in bestaan om op de scheiding van kabelgoot en muur een voegje overschilderbare silicone aan te brengen.
Guy Kasier
VOB & XVB ?
Een VOB-draad bestaat uit een volkoperen geleider met daarrond een pvc-isolatie. Dergelijke draden worden gebruikt om in buizen te trekken. Ook rollen van soepele buizen (preflex) is daarmee uitgevoerd.
XVB-kabel bestaat uit een isolerende mantel rondom een of meerdere apart geïsoleerde volkoperen geleiders. Dergelijke kabel kan zowel worden ingewerkt in de muren of in opbouw worden geplaatst.
Wat hebt u nodig?
lijsten, plinten of installatiegoten
De bijhorende eindstukken, hoeken en verlengstukjes, stopcontacthouders
Kleine elektrische uitbreidingen met kabelgoot
Een elektrische kring met enkel stopcontacten mag maximaal acht enkelvoudige, dubbele, drievoudige, stopcontacten tellen. Meerdere stopcontacten die onder dezelfde afdekplaat zijn aangebracht, tellen dus maar voor één eenheid. We kunnen dus perfect zeven enkelvoudige stopcontacten en een dubbel stopcontact op een zekeringkring plaatsen. Maar ook is het volgens dezelfde wet mogelijk om acht viervoudige stopcontacten op zo'n kring aan te sluiten. Het spreekt vanzelf dat we hier ons gezond verstand zullen moeten gebruiken. Meerdere zwaarverbruikende toestellen op eenzelfde kring plaatsen, is duidelijk geen goed idee.
Stopcontacten plaatsen