|
|
 |

Gipsplaten tegen de muur
| Om
de zolder of de schuur van een al wat ouder huis bewoonbaar te maken,
moeten vaak de ruwe en onregelmatige bakstenen muren vlak gemaakt worden.
Het plaatsen van gipskarton is daarvoor waarschijnlijk de snelste en
makkelijkste oplossing. Zeker als u weet hoe eraan te beginnen.
Om een onafgewerkte ruimte, in ruwbouwstaat, af te werken, beperkt de keuze zich
meestal tot twee mogelijkheden. U kan de muren (en eventueel plafonds) bepleisteren,
maar dat vergt vakkennis die u allicht niet bezit. Bovendien, wie bepleisteren
zegt, zegt lange droogtijd. Een andere oplossing, veel sneller en met een veel
kortere droogtijd is het tegen de muur (het plafond) bevestigen van gipsplaten;
op een onderstructuur of met kleefgips.
Het
principe is vrij eenvoudig. Het volstaat een houten of metalen structuur
vlak voor of tegen de muur te plaatsen en er gipskartonplaten tegenaan
te brengen. Of nog eenvoudiger: breng kleefgips op de muur of op de plaat
aan en duw die tegen de muur. Vervolgens nog de voegen tussen de platen
dichten met een speciale voegband die bedekt wordt met een afwerkingsgips
en klaar is kees. Dat is de theorie. Maar in de praktijk gaat het soms
wat minder vlot en stellen zich toch wel wat vragen. Welke gipsplaten
moet u kopen? Hoe krijgt u die op de plaats waar de werken moeten uitgevoerd
worden? En waar moet u nog meer op letten? |
|
|
| |
Voorbereiding
De
staat van de muren.
Stel dat de ruimte die we moeten aankleden een zolder is. Met bakstenen
muren - hier en daar allicht ¿bijgewerkt met wat mortel of beton en een houten
dakstructuur. Het eerste wat u moet doen is de toestand van de ruimte goed inschatten.
Zijn de muren vochtig? Vanwaar komt dat vocht? Hoe zal het worden afgevoerd eens
de nieuwe wand er staat? Moeten de muren geïsoleerd worden? Met welk soort
isolatie? Loopt u geen risico dat u condensatieproblemen veroorzaakt? Is de ruimte
wel bereikbaar voor de materialen die erin moeten verwerkt worden? Is de trap
niet te smal? Kunnen de gipsplaten misschien door een breed venster binnengebracht
worden? Dit onderzoek zal bepalend zijn bij de keuze van de gipskartonplaat die
u zal plaatsen (60 cm of 120 cm breed, al dan niet vochtafstotend), bij de keuze
van de eventuele isolatie, of u al dan niet een dampscherm moet plaatsen... Het
zal u ook duidelijk worden welke werken moeten uitgevoerd worden vooraleer u
met de eigenlijke plaatsing van de gipsplaten kan beginnen. Zoals steeds heeft
iedere ruimte zijn specifieke kenmerken. Toch is het belangrijk u deze vragen
vooraf te stellen, en eventueel een beroep te doen op een vakman om de juiste
oplossingen te kiezen.
Opmeten.
Eens u de staat van de zolder hebt opgemaakt, moet u berekenen hoeveel
materiaal u nodig hebt: het aantal gipskartonplaten dat u moet voorzien
(met een veiligheidsmarge voor de verzagingen en ander verlies), het
aantal metalen profielen of houten latten en de bevestigingsmiddelen
(aangepast aan de onderstructuur uit baksteen, hout...), ofwel de hoeveelheid
kleefgips die u nodig zal hebben. |
| |
De keus van de materialen
Materiaal
Gipskartonplaten.
Er zijn verschillende soorten platen te vinden. U hebt
de keuze tussen groene platen (waterafstotend ¬ voor vochtige lokalen), bruingrijze platen (de
bekendste) en witte platen (voorgeschilderd, wat de toepassing van een eerste
grondlaag overbodig maakt en uw ruimte er reeds aangenaam doet uitzien). U
vindt die platen ook in verschillende afmetingen. Maak uw keuze in functie
van de bereikbaarheid van uw zolder, van de grootte ervan, van de plafondhoogte
en van de uiteindelijke bestemming die u eraan wil geven. Vraag uw handelaar
in materialen of de doe-het-zelfzaak om de platen te leveren. Dit is een niet
onbelangrijk punt, want hoewel één zon plaat niet veel weegt,
hebt u er waarschijnlijk heel wat nodig. En al bij al zijn ze toch vrij
breekbaar. Een vrachtwagen met kraan bespaart u het zware karwei van het
transport en kan soms de platen vlakbij de plaats waar ze moeten aangebracht
worden, neerleggen. Meestal zal u ze wel stuk voor stuk ter bestemming
moeten brengen.
Platen
met isolatie.
Indien
u tegelijk wil isoleren, kan u kiezen voor platen met een stijve
isolatie, die op de binnenzijde is gekleefd. Deze oplossing is
geschikt voor muren, op voorwaarde dat die mooi loodrecht en mooi
in eenzelfde vlak staan. De plaat plus de isolatie wordt met lijm
tegen de muur bevestigd. Er is enige techniek vereist om de panelen
mooi gelijk tegen elkaar aan te sluiten en ervoor te zorgen dat
hun loodrechte stand behouden blijft. Gipsplaten op een onderstructuur
Structuur U kan een metalen structuur plaatsen, type Metal Stud.
Die laat toe makkelijk te werken en past zich aan alle vormen,
zelfs rondingen aan. Het is ook mogelijk houten kepers te
gebruiken die u rechtstreeks op de muur bevestigt. Vergeet niet
op geregelde afstand een opening te laten tussen de houten elementen
om de lucht toe te laten achter de wand die u maakt, vrij van
onder naar boven te circuleren. |
| |
Plaatsing
De
bevestiging van platen op metaalprofielen.
U
maakt een roostering voor de muur met verzinkt stalen profielen (beschikbaar
in 45, 50, 75 of 100 mm breedte). De U-profielen worden op de vloer en tegen
het plafond (of het daktimmerwerk) geplaatst, zonder in contact te komen met
de muur, waar ze minimum 1 cm vanaf blijven. Ze worden om de 80 cm bevestigd.
Een houten lat of een elastische voeg kunnen voorzien worden als isolatie of
om oneffenheden van de ondergrond op te vangen. De stijlen (de C-profielen) zijn
om de 40 cm van perforaties voorzien voor de doorgang van allerhande leidingen.
Ze worden op maat gezaagd, dat wil zeggen ± 1 cm korter dan de afstand
tussen de horizontale profielen. Klem de stijlen daarin met een tussenafstand
van ongeveer 60 cm. Opgelet: ze worden geklemd, dus niet vastgeschroefd. Wanneer
later de platen zullen vastgeschroefd worden zal het geheel stevig zijn. Alleen
de uiteinden van de randprofielen worden om de 80 cm aan de muur geschroefd.
Nu worden de gipsplaten in de stijlen geplaatst. Ze worden aan deze stijlen bevestigd
met een tussenafstand van 25 cm, door middel van snelbouwschroeven. Voorzie een
speling van ± 1 cm tussen het onderste deel van de plaat en de vloer,
dit om de montage te vergemakkelijken en stijgvocht te voorkomen. |
| |
De
bevestiging van platen op houten onderstructuur
De
structuur bestaat hier uit droge en rechte houten latten. De regels
(horizontaal) en stijlen (verticaal) moeten een minimale doorsnede
hebben van 47 x 22 mm. Ze worden om de 65 cm (80 cm voor regels van
47 x 30 mm) aan de muur bevestigd.
De verticale plaatsing van gipsplaten op een horizontale belatting is makkelijk,
omdat de platen niet moeten worden opgeheven maar gewoon rechtgezet. De platen
hebben trouwens een betere weerstand en stijfheid in de lengterichting. Bij een
verticale plaatsing, bedraagt de maximale tussenafstand van de horizontale regels
50 cm (voor platen van 9,5 mm ) tot 65 cm (voor platen van 12,5 mm ).
|
| |
| Als
u de gipsplaten horizontaal wil bevestigen, plaatst u de regels best
om de 30 cm. Bijkomende regels op in- en uitspringende hoeken zijn
niet noodzakelijk maar wel aan te raden. Ze vergemakkelijken de plaatsing.
De bevestigingswijze hangt af van de aard van het metselwerk: schroeven
en pluggen, nagels van zacht of gehard staal, enzovoort. Wanneer
u holkopnagels gebruikt, mag de tussenafstand niet meer dan 20 cm
bedragen. |
| |
  |
| |
Kleven
met kleefgips
De
snelste maar daarom nog niet de eenvoudigste oplossing. Het kleven
gebeurt met een speciale kleefgips die is aangepast aan de gebruikte
platen (type Perlfix van Knauf, L-gips van Gyproc...). De muur moet
eerst goed gereinigd worden. Verwijder alle losse delen, behang,
stof, roet en oude bepleistering. Ondergronden van erg poreuze baksteen,
isolerende betonblokken (type Ytong) en silicaatstenen moeten vochtig
gemaakt worden of vereisen een voorbehandeling, met Isopor van Gyproc
bijvoorbeeld. Gladde delen (bijvoorbeeld waar vroeger geverfd is)
moeten eerst een hechtingslaag krijgen. Bereiding van het kleefgips
Heel gemakkelijk, maar lees toch maar de gebruiksaanwijzing op de
verpakking. L-gips bijvoorbeeld wordt in een kuip met zuiver water
gestrooid en vermengd met een houten lat, een pleisterspaan of beter
nog, een mixer die op een elektrische boor wordt geplaatst. Met 12
liter water en 25 kg product maakt u ongeveer 22 l pleister aan,
waarmee u ongeveer 5 m2 platen kan kleven (afhankelijk van de ondergrond).
Maak nooit meer gips dan u binnen de 40 minuten kan verwerken en
reinig na elk gebruik al het gereedschap. Oude gipsresten verminderen
de bindings en plaatsingstijd. |
| |
 |
| |
Aanbrengen
van het kleefgips
Met
een pleisterspaan of een truweel worden doppen of stroken op de muur
aangebracht op plaatsen waar verticale langskanten moeten komen, of
op de gipsplaat zelf, zodat u de kleefgips heel mooi kan verdelen over
het oppervlak. De plaat wordt hierdoor natuurlijk wel flink wat zwaarder
zodat u hiervoor best met zijn tweeën bent. Voorzie zo goed als doorlopende
stroken rond deur- en vensteropeningen en langs de vloer op plinthoogte.
Gebruik niet teveel kleefgips, zoniet zult u het moeilijk krijgen om
de platen precies Oaf te stellen. Na het aandrukken van de platen tegen
de muur, mogen de stroken en doppen een dikte hebben van 0,5 tot 4
cm. U hebt met deze techniek dus wel wat speling. |
| |
Aanbrengen
van de platen
Begin
bij voorkeur met de eerste plaat in een hoek. Hou de onderste rand
van de platen op ongeveer 1 cm van de grond, door de platen met strookjes
plaat te ondersteunen. Controleer of de strookjes waterpas staan. Plaats
de plaat tegen de muur, druk lichtjes aan met een reilat van minimaal
2 meter en controleer met het schietlood zorgvuldig of ze loodrecht
staat. Nadat het kleefgips verhard is, verwijdert u de strookjes van
de vloer. Wanneer het eerste element juist op zijn plaats staat, zal
het als basis dienen voor de uitlijning van de volgende platen met
de reilat. |
| |
Isolatie
De
dikte van een Metalstud- of een houten structuur laat toe er een dunne
isolatie in aan te brengen. Als u opteert voor rotswol of glaswol, zal
u een wat diepere structuur moeten voorzien. Een mogelijkheid is het
gebruik van een warmteweerkaatsende isolatie (van het type Actis).
Deze isolatie die ongeveer 1 tot 4 cm dik is wordt in één
stuk achter de structuur aangebracht, waardoor koudebruggen worden
vermeden en bovendien plaatsverlies van de structuur in het lokaal
voorkomt. |
| |
Leidingen
Vooraleer u
de platen installeert moet u waar nodig de leidingen plaatsen voor
de stopcontacten, schakelaars, lichtpunten, leidingen van de radiatoren...
Boor met stopkop Het is van het grootste belang aangepaste schroeven
te gebruiken voor de plaatsing van de gipsplaten (Gyproc bijvoorbeeld
heeft zijn eigen schroeven). Om goed te zijn zou u eveneens moeten
beschikken over een elektrische schroevendraaier uitgerust met een
zogenaamde stopkop om te vermijden dat de schroeven niet voldoende
of te diep zouden vastgeschroefd worden. Als ze niet voldoende diep
zitten kunt u de zone niet pleisteren om de schroef aan het oog te
onttrekken. Zit ze te diep, dan zal de plaat op deze plaats breken
en is de bevestiging totaal ondoeltreffend. Om deze problemen te
vermijden bestaan er kleine, gemagnetiseerde koppen, die de schroef
bij het vastschroeven zonder externe hulp vasthouden en die het mogelijk
maken de schroeffase stop te zetten van zodra de plaat in contact
komt met de kop. Deze investering is beslist zijn geld waard. |
| |
Afwerking
(stips)
Platensteller
Een
andere nuttige investering is de zogenaamde ¿platensteller¹ (de
term die bij Gyproc gebruikt wordt) die toelaat de plaat bij de plaatsing
op te lichten. Waarom ze oplichten en niet tegen de vloer laten aansluiten?
Gewoon omdat ze op de vloer in contact zou kunnen komen met water
wanneer die schoongemaakt wordt. Deze ruimte zal uiteraard worden
bedekt met de toekomstige plint. Om de plaat enkele centimeter boven
de vloer te houden bestaat er een speciaal daartoe ontworpen toestel
dat niet veel kost maar op het einde van de dag erg zal worden geapprecieerd.
.
Versnijdingen.
Versnijdingen
van gipsplaten zijn kinderspel. Het volstaat met een stanleymes over
de afgetekende lijn te gaan en wat druk uit te oefenen. Voor niet-rechtlijnige
vormen gebruikt u best een speciale handzaag waarmee u ronde en andere
vormen kan maken. |
| |
Afwerkingspleister
Gipsplaten zijn langs weerszijden
afgeschuind. Daar komt achteraf de voegband en de afwerkingspleister.
Eerst wordt de voegband aangebracht. Daarop komt de afwerkingspleister
die de schroefgaten en de verbindingen tussen de platen zal dichten.
Voor het aanbrengen van deze afwerkingspleister gebruikt u best een
plamuurmes. Er is enige handigheid vereist om ervoor te zorgen dat
de voeg zo glad mogelijk is. De oneffenheden kunnen mits enig schuurwerk
geëgaliseerd worden, waarna u de wand kunt verven.
De inspringende hoeken worden behandeld als een gewone verbinding tussen
twee platen ofwel volledig open en opgevuld met een elastofil om elke
eventuele krimp- of zettingsbarst te voorkomen. Uitspringende hoeken
verdienen een speciale aandacht, want ze kunnen blootstaan aan min
of meer felle schokken. Daarvoor worden speciale profielen van metaal
of plastic, evenals papierstroken geplaatst, versterkt met een fijne
metaalstructuur. |
| |
| Verbindingen
met andere materialen.
Men
raadt altijd aan alle voegen tussen twee verschillende materialen
te openen en zeker wanneer ze aan een kant zijn samengesteld uit
een gipsplaat. Hiertoe wordt de voeg ingekeept en gevuld met een
elastisch product waarop kan geverfd worden. Ook kan een verstevigingsband
die de gipsplaat en het andere materiaal (hout, baksteen...) overlapt
geplaatst worden, die de spanningen tussen de verschillende materialen
(uitzetting, krimp, zetting...) kan overnemen maar deze oplossing
is soms moeilijker te verbergen.
|
| |
Besluit
Gipskartonplaten
zijn een eenvoudige oplossing om een ruimte af te werken. Met weinig
gereedschap, wat doorzetting en op tijd en stond wat hulp, behaalt
u snel een mooi resultaat. |
| |
Voorzichtig
Vergeet
niet dat het boren van gaten in de onderstructuur moet gebeuren op plaatsen
waar zich geen leidingen (elektriciteit, verwarming, sanitair) bevinden.
Dat lijkt misschien de evidentie zelf, maar is dat een stuk minder als
u de boormachine in de hand hebt. Men herinnert zich vaak alláng
niet meer waar de radiatorbuizen van het lokaal ernaast, een waterafvoer
of een stopcontact precies liggen. Wees dus voorzichtig. |
| |
Gyplat & Gyproc
Gyproc
heeft in haar assortiment een speciale plaat voor bepleistering: Gyplat
genaamd. De Gyproc ABA platen moeten niet meer bepleisterd worden; ze
zijn schilderklaar. |
| |
|
|
 |
|